ການຄັດເລືອກພື້ນທີ່ ແລະ ການວິເຄາະເບື້ອງຕົ້ນ (Site Selection & Pre-feasibility)

ຂັ້ນຕອນທີ່ສຳຄັນທີ່ສຸດກ່ອນການລົງທຶນ: ການຊອກຫາພື້ນທີ່ທີ່ມີທ່າແຮງ ແລະ ການວິເຄາະເບື້ອງຕົ້ນ ເພື່ອຫຼຸດຜ່ອນຄວາມສ່ຽງ ແລະ ຄາດຄະເນຄວາມເປັນໄປໄດ້ທາງດ້ານວິຊາການ ແລະ ເສດຖະກິດ.

[!ຄຳເວົ້າໂດດເດັ່ນ]
"ການວາງແຜນທີ່ດີ ແມ່ນການຫຼຸດຜ່ອນຄວາມຜິດພາດທີ່ຈະເກີດຂຶ້ນໃນອະນາຄົດ. ການຄັດເລືອກພື້ນທີ່ທີ່ຖືກຕ້ອງ ແມ່ນຫົວໃຈຂອງໂຄງການໄຟຟ້ານໍ້າຕົກ."

1. ຫຼັກການພື້ນຖານໃນການຄັດເລືອກພື້ນທີ່ (Basic Site Selection Principles)

ແຫຼ່ງອ້າງອີງ: ຄູ່ມືການວາງແຜນພະລັງງານນໍ້າຂະໜາດນ້ອຍ, ມາດຕະຖານເຕັກນິກໄຟຟ້າລາວ ມາດຕາ 9-16

ການຄັດເລືອກພື້ນທີ່ (Site Selection) ແມ່ນຂະບວນການປະເມີນ ແລະ ຈັດລຳດັບຄວາມສຳຄັນຂອງແຫຼ່ງພະລັງງານນໍ້າທີ່ມີທ່າແຮງ. ຂໍ້ກຳນົດຫຼັກທີ່ຕ້ອງພິຈາລະນາມີດັ່ງນີ້:

1. ຄວາມໝັ້ນຄົງຂອງນໍ້າ (Water Flow Stability):

   • ການໄຫຼຂອງນໍ້າໃນລະດູແລ້ງ (Dry season discharge) ຕ້ອງມີຄວາມໝັ້ນຄົງ ແລະ ບໍ່ແຫ້ງຂາດ.

   • ຄວາມສາມາດໃນການກັກເກັບນໍ້າ (Storage capacity) ຖ້າມີອ່າງເກັບນໍ້າ.

2. ອັດຕາການໄຫຼສະເພາະ (Specific Discharge):

   • ຄິດໄລ່ຈາກ $\text{Specific Discharge}=\frac{{\mathrm{m}}^3\mathrm{/}\mathrm{s}}{{\mathrm{k}\mathrm{m}}^2}$.

   • ຄວນມີຄ່າສູງໃນລະດູແລ້ງ, ສະແດງເຖິງຄວາມອຸດົມສົມບູນຂອງແຫຼ່ງນໍ້າຕໍ່ຫົວໜ່ວຍພື້ນທີ່.

3. ອັດຕາສ່ວນການໄຫຼ ຕໍ່ ຫົວນໍ້າ (Flow-to-Head Ratio - Q/H):

   • ຕ້ອງມີຄ່າຕໍ່າ. ອັດຕາສ່ວນນີ້ສົ່ງຜົນກະທົບຕໍ່ປະເພດຂອງເຄື່ອງຈັກນໍ້າຕົກ (Turbine) ທີ່ຈະເລືອກໃຊ້.

   • ຄ່າ Q/H ຕໍ່າ ເໝາະສຳລັບເຄື່ອງຈັກ Pelton (ຫົວນໍ້າສູງ), ຄ່າ Q/H ສູງ ເໝາະສຳລັບເຄື່ອງຈັກ Kaplan ຫຼື Propeller (ຫົວນໍ້າຕໍ່າ).

4. ໄລຍະທາງການສົ່ງໄຟຟ້າ ( Transmission Distance):

   • ໄລຍະທາງຈາກພື້ນທີ່ໄປຫາເຂດຈຳໜ່າຍ ຫຼື ເຂດໃຊ້ໄຟຟ້າ (Demand center) ຄວນສັ້ນທີ່ສຸດ.

   • ການສົ່ງໄຟຟ້າໄກ ຈະເພີ່ມຕົ້ນທຶນກໍ່ສ້າງສາຍສົ່ງ ແລະ ການສູນເສຍພະລັງງານ.

5. ເງື່ອນໄຂທາງທໍລະນີສາດ (Geological Conditions):

• ສອດຄ່ອງຕາມ ມາດຕາ 21 ຂອງມາດຕະຖານເຕັກນິກ.

• ຮາກຖານຂອງເຂື່ອນຕ້ອງແຂງແຮງ, ປອດໄພຈາກຮອຍແຕກ, ຊັ້ນດິນອ່ອນ, ແລະ ມີການຮົ່ວຊຶມຕໍ່າ.

2. ການສ້າງແຜນຜັງເສັ້ນທາງນໍ້າ ແລະ ການປຽບທຽບ (Waterway Layout & Route Comparison)

ແຫຼ່ງອ້າງອີງ: ຄູ່ມືການວາງແຜນພະລັງງານນໍ້າຂະໜາດນ້ອຍ

ຫຼັງຈາກໄດ້ພື້ນທີ່ທີ່ມີທ່າແຮງແລ້ວ, ການອອກແບບເສັ້ນທາງນໍ້າຕ້ອງຄຳນຶງເຖິງ:

• ຫຼີກລ່ຽງຄວາມຄ້ອຍຊັນ: ຄອງສົ່ງນໍ້າ (Headrace) ຄວນມີຄວາມຄ້ອຍຕໍ່າ (ຕົວຢ່າງ: 1/1,500) ເພື່ອຮັກສາຫົວນໍ້າ (Head) ແລະ ຫຼຸດຄວາມໄວການໄຫຼ, ປ້ອງກັນການເຊາະເຈື່ອນ.

• ຫຼີກລ່ຽງການກໍ່ສ້າງໃນເຂດພູຜາຊັນ: ເພື່ອຫຼຸດຄວາມສ່ຽງ ແລະ ຄ່າໃຊ້ຈ່າຍ.

• ການປຽບທຽບເສັ້ນທາງ:

  • ເສັ້ນທາງ A (ຫຸບເຂົາ - Valley): ພື້ນທີ່ຈັບນໍ້າ (Catchment Area) ນ້ອຍ, ການໄຫຼຂອງນໍ້ານ້ອຍ, ຫົວນໍ້າ (Head) ສູງ, ແຕ່ທໍ່ສົ່ງນໍ້າຍາວ.

  • ເສັ້ນທາງ B (ປານກາງ - Medium): ທຸກຕົວກໍານົດຢູ່ໃນລະດັບປານກາງ.

  • ເສັ້ນທາງ C (ສັນພູ - Ridge): ພື້ນທີ່ຈັບນໍ້າໃຫຍ່, ການໄຫຼຫຼາຍ, ຫົວນໍ້າຕໍ່າ, ທໍ່ສົ່ງນໍ້າສັ້ນ. ນີ້ແມ່ນເສັ້ນທາງທີ່ນິຍົມ ເພາະປະຫຍັດຕົ້ນທຶນການກໍ່ສ້າງ.

3. ການຄາດຄະເນຕົ້ນທຶນຢ່າງໄວ (Quick Cost Estimation at Map Study Level)

ແຫຼ່ງອ້າງອີງ: ຄູ່ມືການຄາດຄະເນຕົ້ນທຶນເບື້ອງຕົ້ນ (Preliminary Cost Estimate)

ເພື່ອປະເມີນຄວາມເປັນໄປໄດ້ທາງດ້ານເສດຖະກິດເບື້ອງຕົ້ນ, ສາມາດໃຊ້ສູດຄິດໄລ່ດ່ວນໂດຍອີງໃສ່ຕົວກໍານົດຫຼັກ ຈາກປະສົບການໂຄງການທີ່ຜ່ານມາ (ຕົວຢ່າງຈາກສາກົນ ແລະ ໂຄງການຈີນ):

ລາຍການຕົ້ນທຶນຫຼັກ (Main Cost Item)	ຕົວກຳນົດຫຼັກ (Key Parameter)	ສູດຄິດໄລ່ປະມານ (Approx. Formula)
ກຳລັງຕິດຕັ້ງ (Installed Capacity)	ກຳລັງຕິດຕັ້ງ (kW)	ລວມທັງໝົດ: 3,000 – 6,000 USD/kW (ຈາກປະສົບການຈີນ)
ເຄື່ອງຈັກ ແລະ ເຄື່ອງກຳເນີດໄຟຟ້າ	ກຳລັງຕິດຕັ້ງ (kW)	400 USD/kW
ໂຮງງານໄຟຟ້າ (Powerhouse)	ກຳລັງຕິດຕັ້ງ (kW)	40 USD/kW
ສາຍສົ່ງ 22 kV	ໄລຍະທາງ (km)	10,000 USD/km
ໝໍ້ແປງໄຟຟ້າ (Transformer)	ຈຳນວນບ້ານ	6,000 USD/unit
ທໍ່ສົ່ງນໍ້າ (Penstock)	ນໍ້າໜັກເຫຼັກ (ton)	4,000 USD/ton
ເສັ້ນທາງເຂົ້າ (Access Road)	ໄລຍະທາງ (km)	50,000 USD/km

4. ການປະເມີນຜົນກະທົບສິ່ງແວດລ້ອມ ແລະ ສັງຄົມເບື້ອງຕົ້ນ (Initial Environmental and Social Impact Assessment)

ແຫຼ່ງອ້າງອີງ: ຄູ່ມື ESIA ຂອງລາວ, ມາດຕາ 31 ຂອງກົດໝາຍວ່າດ້ວຍໄຟຟ້າ 2012

ໃນໄລຍະການສຶກສາເບື້ອງຕົ້ນ, ຕ້ອງມີການປະເມີນຜົນກະທົບຕໍ່:

• ສິ່ງແວດລ້ອມທາງກາຍຍະພາບ (Physical Environment): ຄຸນນະພາບນໍ້າ, ການເຊາະເຈື່ອນຂອງດິນ, ຄຸນນະພາບອາກາດ.

• ສິ່ງແວດລ້ອມທາງຊີວະພາບ (Biological Environment): ຜົນກະທົບຕໍ່ສັດນໍ້າ, ສັດປ່າ, ແລະ ປ່າໄມ້ (ສອດຄ່ອງກັບມາດຕາ 55 ຂອງກົດໝາຍ).

• ສັງຄົມ (Social Environment):

• ການຍົກຍ້າຍທີ່ຢູ່ອາໄສ (Involuntary Resettlement).

• ຜົນກະທົບຕໍ່ອາຊີບ ແລະ ລາຍຮັບຂອງປະຊາຊົນ.

• ການຍຶດເອົາທີ່ດິນກະສິກຳ.

ການກວດກາເບື້ອງຕົ້ນ (Screening):
ອີງຕາມຄູ່ມື ESIA, ຖ້າໂຄງການມີກຳລັງຕິດຕັ້ງຫຼາຍກວ່າ 2,000 kW, ຕ້ອງມີການກວດກາໂດຍການລົງພື້ນທີ່ຕົວຈິງ. ຖ້າກຳລັງຕິດຕັ້ງຕໍ່າກວ່າ 2,000 kW, ສາມາດດຳເນີນການກວດກາຜ່ານ Project Description REVIEW.

ສົນໃຈ ທີມງານຄຸນນະພາບ ໃຫ້ບໍລິການ:

✨ ທີ່ປຶກສາ ໂຄງການ
✨ ທີ່ປຶກສາ ການລົງທຶນ
✨ ດຳເນີນເອກະສານໂຄງການແທນ
✨ ຮັບຂຽນບົດຕ່າງໆ ຂອງໂຄງການ
🔸 ບົດສະເໜີໂຄງການລົງທຶນ
🔸 ບົດສຶກສາຄວາມເປັນໄປໄດ້ (FS)
🔸 ບົດວິພາກເສດຖະກິດ-ເຕັກນິກ

📞 ຊ່ອງທາງການຕິດຕໍ່ ແລະ ຕິດຕາມຂໍ້ມູນວິຊາການ
❶ ທ່ານ Anousone XAYYALATH
❷ 📱 ໂທລະສັບ / WhatsApp: 020 55296290
❸ 📧 ອີເມວ: anousone11@gmail.com
❹ 🌐 Blogger: anousonexayyalath.blogspot.com
❺ 📱 Facebook: Anousone XAYYALATH (ANSXYL)
❻ 📸 Instagram: anousone_xyl
❼ 🐦 X (Twitter): AnousoneChanel
❽ ✈️ Telegram: t.me/Anousone
❾ 🎵 TikTok: anousonechanel

---

ຄູ່ມືການຄັດເລືອກພື້ນທີ່ ແລະ ການວິເຄາະເບື້ອງຕົ້ນສຳລັບໂຄງການເຂື່ອນໄຟຟ້ານໍ້າຕົກ. ຮຽນຮູ້ຫຼັກການຄັດເລືອກພື້ນທີ່, ການປຽບທຽບເສັ້ນທາງນໍ້າ, ແລະ ການຄາດຄະເນຕົ້ນທຶນເບື້ອງຕົ້ນ.

#Hydropower #SiteSelection #PreFeasibility #Headrace #Penstock #CostEstimation #ESIA #RenewableEnergy #LaoPDR #ANSXYL #AnousoneXAYYALATH

Hydropower, Site Selection, Pre-feasibility, Headrace, Penstock, Cost Estimation, ESIA, Renewable Energy, Lao PDR, Anousone XAYYALATH, ANSXYL