ວິໄສທັດ 2030: ທິດທາງການພັດທະນາຂະແໜງບໍ່ແຮ່ຂອງ ສປປ ລາວ ສູ່ຄວາມທັນສະໄໝ ແລະ ຍືນຍົງ
ວິໄສທັດ 2030: ທິດທາງການພັດທະນາຂະແໜງບໍ່ແຮ່ຂອງ ສປປ ລາວ ສູ່ຄວາມທັນສະໄໝ ແລະ ຍືນຍົງ
ໃນໄລຍະ 5 ປີຕໍ່ໜ້າ (2025-2030), ຂະແໜງພະລັງງານ ແລະ ບໍ່ແຮ່ ຖືກກຳນົດໃຫ້ເປັນ "ກຳລັງແຮງຊຸກຍູ້ເສດຖະກິດແຫ່ງຊາດ" ໂດຍມີຈຸດສຸມທີ່ປ່ຽນແປງໄປຈາກອະດີດຢ່າງຊັດເຈນ. ອີງຕາມແຜນຍຸດທະສາດ ແລະ ທິດທາງຂອງພາກລັດ, ພວກເຮົາສາມາດສະຫຼຸບ 5 ເສົາຫຼັກສຳຄັນ ດັ່ງນີ້:
1. ການຫັນເປັນອຸດສາຫະກຳ ແລະ ສ້າງມູນຄ່າເພີ່ມ (Value-Added Processing)
ຢຸດຕິການສົ່ງອອກແຮ່ດິບ: ລັດຖະບານມີນະໂຍບາຍຈຳກັດ ແລະ ຈະຢຸດຕິການສົ່ງອອກແຮ່ທາດທີ່ບໍ່ທັນໄດ້ຜ່ານການປຸງແຕ່ງ.
ສົ່ງເສີມໂຮງງານປຸງແຕ່ງ: ສຸມໃສ່ການສ້າງໂຮງງານຖະຫຼຸງ ແລະ ໂຮງງານຄັດແຍກແຮ່ທາດພາຍໃນປະເທດ ເພື່ອໃຫ້ສາມາດສົ່ງອອກເປັນຜະລິດຕະພັນເຄິ່ງສຳເລັດຮູບ ຫຼື ສຳເລັດຮູບ ເຊິ່ງຈະຊ່ວຍເພີ່ມມູນຄ່າສິນຄ້າໃຫ້ສູງຂຶ້ນຫຼາຍເທົ່າຕົວ ແລະ ສ້າງວຽກເຮັດງານທຳໃຫ້ຄົນລາວ.
2. ການຄຸ້ມຄອງດ້ວຍລະບົບທັນສະໄໝ ແລະ ໂປ່ງໃສ (Digitalization & Transparency)
ລະບົບຖານຂໍ້ມູນແຫ່ງຊາດ: ພັດທະນາລະບົບຖານຂໍ້ມູນທໍລະນີສາດ-ບໍ່ແຮ່ ໃຫ້ເປັນດິຈິຕອນ ເພື່ອໃຫ້ງ່າຍຕໍ່ການຕິດຕາມ ແລະ ການລົງທຶນ.
ການຕິດຕາມແບບ Real-time: ນຳໃຊ້ເຕັກໂນໂລຊີເຂົ້າໃນການຊັ່ງນ້ຳໜັກ, ການກວດສອບຄຸນນະພາບແຮ່ ແລະ ການນັບລົດຂົນສົ່ງແຮ່ ເພື່ອປ້ອງກັນການຮົ່ວໄຫຼຂອງລາຍຮັບງົບປະມານ ແລະ ເກັບພາສີ-ອາກອນ ໃຫ້ຄົບຖ້ວນ.
3. ນະໂຍບາຍ "ບໍ່ແຮ່ສີຂຽວ" ແລະ ຄວາມຍືນຍົງ (Green Mining & Sustainability)
ມາດຕະຖານສິ່ງແວດລ້ອມ: ເພີ່ມທະວີການກວດກາຜົນກະທົບຕໍ່ສິ່ງແວດລ້ອມ (EIA) ແລະ ສັງຄົມ (SIA) ຢ່າງເຂັ້ມງວດ. ໂຄງການໃດທີ່ບໍ່ໄດ້ມາດຕະຖານຈະຖືກສັ່ງຢຸດ ຫຼື ຖອນໃບອະນຸຍາດ.
ການຟື້ນຟູເຂດຂຸດຄົ້ນ: ເນັ້ນໜັກໃຫ້ບໍລິສັດຜູ້ລົງທຶນຕ້ອງມີກອງທຶນຟື້ນຟູສິ່ງແວດລ້ອມ ແລະ ຕ້ອງປູກຕົ້ນໄມ້ທົດແທນ ຫຼື ພັດທະນາພື້ນທີ່ຂຸດຄົ້ນແລ້ວໃຫ້ກາຍເປັນພື້ນທີ່ກະສິກຳ ຫຼື ແຫຼ່ງທ່ອງທ່ຽວ.
4. ການສຸມໃສ່ແຮ່ທາດຍຸດທະສາດ (Focus on Strategic Minerals)
ນອກຈາກ ແຮ່ທອງ, ຄຳ ແລະ ເຫຼັກ ແລ້ວ, ໃນໄລຍະ 2025-2030 ລາວຈະສຸມໃສ່ການສຳຫຼວດ ແລະ ຂຸດຄົ້ນແຮ່ທາດທີ່ໂລກກຳລັງຕ້ອງການສູງ ເຊັ່ນ: ແຮ່ຫາຍາກ (Rare Earth), ລິທຽມ (Lithium) ແລະ ບົກຊິດ (Bauxite) ເພື່ອປ້ອນເຂົ້າໃນອຸດສາຫະກຳເຕັກໂນໂລຊີສູງ ແລະ ໝໍ້ໄຟລົດໄຟຟ້າ (EV).
5. ການປະຕິຮູບການອະນຸຍາດ ແລະ ການມີສ່ວນຮ່ວມຂອງທ້ອງຖິ່ນ
ການປະເມີນຄືນໂຄງການທົດລອງ: ລັດຖະບານຈະສະຫຼຸບຖອດຖອນບົດຮຽນຈາກບັນດາໂຄງການທົດລອງຂຸດຄົ້ນແຮ່ທາດ ທີ່ໄດ້ອະນຸຍາດຜ່ານມາ ເພື່ອວາງລະບຽບການໃໝ່ໃຫ້ຮັດກຸມກວ່າເກົ່າ.
ການພັດທະນາທ້ອງຖິ່ນ: ກຳນົດໃຫ້ບໍລິສັດບໍ່ແຮ່ຕ້ອງປະກອບສ່ວນເຂົ້າໃນກອງທຶນພັດທະນາທ້ອງຖິ່ນ (Community Development Fund) ຢ່າງເປັນຮູບປະທຳ ເຊັ່ນ: ສ້າງໂຮງຮຽນ, ໂຮງໝໍ ແລະ ເສັ້ນທາງ ໃນເຂດອ້ອມຂ້າງບໍ່ແຮ່.
ບົດສະຫຼຸບສຳລັບຜູ້ຕິດຕາມ:
ທິດທາງໃນປີ 2025-2030 ແມ່ນການປ່ຽນໂສມໜ້າຂະແໜງບໍ່ແຮ່ລາວ ຈາກການເປັນພຽງ "ຜູ້ຂາຍຊັບພະຍາກອນ" ໄປສູ່ການເປັນ "ຖານການຜະລິດອຸດສາຫະກຳແຮ່ທາດ" ທີ່ທັນສະໄໝ. ຄວາມທ້າທາຍໃຫຍ່ແມ່ນການສ້າງຄວາມສົມດຸນລະຫວ່າງ "ການສ້າງລາຍຮັບ" ແລະ "ການປົກປັກຮັກສາສິ່ງແວດລ້ອມ" ເພື່ອໃຫ້ຄົນລຸ້ນຫຼັງໄດ້ຮັບຜົນປະໂຫຍດຢ່າງແທ້ຈິງ.
ຂຽນໂດຍ: Anousone XAYYALATH
ແຫຼ່ງຂໍ້ມູນ: ອ້າງອີງຈາກບົດວິພາກຍຸດທະສາດການພັດທະນາເສດຖະກິດ-ສັງຄົມ ແລະ ຂະແໜງພະລັງງານ-ບໍ່ແຮ່ ສປປ ລາວ.
