ແຮ່ລິຄໄນ LIGNITE
"ຖ່ານຫີນສີນ້ຳຕານ" ຂຸມພະລັງງານພື້ນຖານ ແລະ ເສົາຫຼັກຄວາມໝັ້ນຄົງທາງໄຟຟ້າ
1. ຂໍ້ມູນທົ່ວໄປ (General Information)
🔹 ຊື່ພາສາລາວ: ແຮ່ລິຄໄນ (ຫຼື ຖ່ານຫີນອ່ອນ)
🔹 ຊື່ພາສາສາກົນ: Lignite (ລິຄໄນ)
🔹 ສັນຍາລັກທາງເຄມີ: ປະກອບດ້ວຍທາດ C (Carbon) ປະມານ 25-35% ເປັນຫຼັກ
🔹 ກຸ່ມຫີນ: ຫີນຕະກອນ (Sedimentary Rock)
🔹 ຊື່ເອີ້ນທາງການຄ້າ: Brown Coal, Low-rank Coal, Thermal Coal
2. ຄວາມໝາຍຂອງແຮ່ລິຄໄນ (Definition)
① ລິຄໄນ ແມ່ນຖ່ານຫີນທີ່ມີລຳດັບຊັ້ນຕ່ຳສຸດ (Lowest rank coal) ເຊິ່ງເກີດຈາກການທັບຖົມຂອງຊາກພືດ (Peat) ທີ່ຜ່ານຂະບວນການປ່ຽນແປງທາງທໍລະນີສາດໃນໄລຍະເວລາທີ່ສັ້ນກວ່າຖ່ານຫີນຊະນິດອື່ນ.
② ມັນຖືກຈັດເປັນວັດສະດຸລະຫວ່າງ ພີດ (Peat) ແລະ ຖ່ານຫີນບີຕູມີນັດ (Bituminous) ໂດຍມີລັກສະນະເປັນເນື້ອໄມ້ທີ່ຍັງຍ່ອຍສະຫຼາຍບໍ່ສົມບູນຝັງຕົວຢູ່.
3. ຄຸນສົມບັດທາງເຕັກນິກ (Technical Specifications)
① ຄວາມແຂງ (Hardness): ລະດັບ 1 – 2 ຕາມມາດຕາ Mohs (ເນື້ອອ່ອນ ແລະ ເປາະບາງ).
② ຄວາມໜາແໜ້ນ: ປະມານ 1.05 – 1.30 g/cm³.
③ ສີ (Color): ສີນ້ຳຕານເຂັ້ມ ຫາ ສີດຳດ້ານ.
④ ລັກສະນະເດັ່ນ: ມີປະລິມານຄວາມຊຸ່ມຊື່ນສູງ (30-70%), ມີທາດລະເຫີຍສູງ ແລະ ໃຫ້ຄ່າຄວາມຮ້ອນ (Calorific Value) ຕ່ຳກວ່າຖ່ານຫີນແຂງ.
4. ຄວາມສຳຄັນຂອງແຮ່ລິຄໄນ (Significance)
① ດ້ານພະລັງງານ: ເປັນເຊື້ອໄຟພື້ນຖານ (Base-load fuel) ທີ່ໝັ້ນຄົງ ແລະ ລາຄາຕ່ຳ ໃນການຜະລິດກະແສໄຟຟ້າຂະໜາດໃຫຍ່.
② ດ້ານເສດຖະກິດ: ຊ່ວຍຫຼຸດຜ່ອນການນຳເຂົ້າພະລັງງານ ແລະ ສ້າງລາຍຮັບມະຫາສານຈາກການສົ່ງອອກໄຟຟ້າໄປຍັງປະເທດເພື່ອນບ້ານ.
③ ດ້ານການພັດທະນາ: ເປັນຕົວຂັບເຄື່ອນການຈ້າງງານ ແລະ ພັດທະນາພື້ນຖານໂຄງລ່າງໃນເຂດຫ່າງໄກສອກຫຼີກ.
5. ການນຳໃຊ້ໃນຂະແໜງການຕ່າງໆ (Usage)
① ການຜະລິດໄຟຟ້າ: ຫຼາຍກວ່າ 90% ຂອງລິຄໄນແມ່ນໃຊ້ເປັນເຊື້ອໄຟໃນໂຮງໄຟຟ້າພະລັງງານຄວາມຮ້ອນ (Steam turbine power plants).
② ອຸດສາຫະກຳປຸ໋ຍ: ນຳມາສະກັດເອົາ ກົດຮິວມິກ (Humic acid) ເພື່ອຜະລິດວັດສະດຸປັບປຸງດິນກະສິກຳ.
③ ອຸດສາຫະກຳເຄມີ: ໃຊ້ໃນຂະບວນການ Coal Gasification ເພື່ອຜະລິດອາຍແກັສສັງເຄາະ ແລະ ອາໂມເນຍ.
6. ວິທີການສະກັດ ແລະ ການປຸງແຕ່ງ (Processing)
① ການຂຸດຄົ້ນ: ໃຊ້ວິທີການຂຸດຄົ້ນແບບເປີດໜ້າດິນ (Open-pit mining) ເນື່ອງຈາກຊັ້ນແຮ່ເກີດຢູ່ໃນລະດັບທີ່ບໍ່ເລິກຫຼາຍ.
② ການບົດ ແລະ ການຕາກແຫ້ງ: ນຳແຮ່ດິບມາບົດໃຫ້ລະອຽດ ແລະ ຜ່ານຂະບວນການຫຼຸດຄວາມຊຸ່ມຊື່ນເພື່ອເພີ່ມປະສິດທິພາບການເຜົາໄໝ້.
③ ການພົ່ນເຊື້ອໄຟ: ໃນໂຮງໄຟຟ້າທັນສະໄໝ, ລິຄໄນຈະຖືກບົດເປັນຜົງລະອຽດ (Pulverized coal) ກ່ອນພົ່ນເຂົ້າເຕົາເຜົາ.
7. ວິເຄາະຕະຫຼາດ ແລະ ລາຄາ (Market Analysis)
① ການກຳນົດລາຄາ: ລາຄາມັກຈະຖືກກຳນົດຕາມສັນຍາຊື້-ຂາຍໄລຍະຍາວລະຫວ່າງບໍ່ແຮ່ ແລະ ໂຮງໄຟຟ້າ (Mine-mouth contract).
② ທ່າອ່ຽງ: ຄວາມຕ້ອງການຍັງມີຄວາມໝັ້ນຄົງໃນພາກພື້ນອາຊຽນ ຍ້ອນເປັນແຫຼ່ງພະລັງງານທີ່ຊ່ວຍຮັກສາສະຖຽນລະພາບຂອງຄ່າໄຟຟ້າ.
8. ແຫຼ່ງແຮ່ທົ່ວໂລກ (Global Sources)
🌍 ເຢຍລະມັນ: ຜູ້ຜະລິດລິຄໄນລາຍໃຫຍ່ທີ່ສຸດຂອງໂລກ.
🌍 ຣັດເຊຍ ແລະ ອົດສະຕຣາລີ: ມີຄັງສຳຮອງມະຫາສານ ແລະ ເປັນຜູ້ຫຼິ້ນຫຼັກໃນຕະຫຼາດພະລັງງານ.
🌍 ຕຸລະກີ ແລະ ສະຫະລັດອາເມລິກາ: ມີການຊົມໃຊ້ໃນອຸດສາຫະກຳໄຟຟ້າພາຍໃນປະເທດສູງ.
9. ແຫຼ່ງແຮ່ໃນ ສປປ ລາວ (Sources in Laos)
① ແຂວງໄຊຍະບູລີ: ເຂດເມືອງຫົງສາ (ແຫຼ່ງລິຄໄນທີ່ໃຫຍ່ ແລະ ສຳຄັນທີ່ສຸດ ເຊິ່ງສະໜອງໃຫ້ໂຮງໄຟຟ້າຄວາມຮ້ອນຫົງສາ).
② ແຂວງອື່ນໆ: ມີລາຍງານການຄົ້ນພົບຊັ້ນແຮ່ລິຄໄນໃນບາງເຂດຂອງແຂວງວຽງຈັນ ແລະ ພາກເໜືອ ແຕ່ມີຂະໜາດນ້ອຍກວ່າ.
10. ນະໂຍບາຍຂອງພາກລັດ (Government Policy)
📜 Clean Coal Technology: ລັດຖະບານສົ່ງເສີມການນຳໃຊ້ເຕັກໂນໂລຊີຖ່ານຫີນສະອາດ ເພື່ອຫຼຸດຜ່ອນການປ່ອຍອາຍພິດສູ່ຊັ້ນບັນຍາກາດ.
📜 ມາດຕະຖານສິ່ງແວດລ້ອມ: ເຂັ້ມງວດໃນການກວດສອບຄຸນນະພາບອາກາດ ແລະ ນ້ຳ ໃນເຂດອ້ອມຂ້າງໂຄງການ ພ້ອມທັງເນັ້ນການຟື້ນຟູໜ້າດິນຫຼັງການຂຸດຄົ້ນ.
11. ໂອກາດທາງດ້ານອາຊີບ (Career Opportunities)
❶ ວິສະວະກອນບໍ່ແຮ່ (Mining Engineer) ວາງແຜນການຂຸດຂະໜາດຍັກ.
❷ ວິສະວະກອນພະລັງງານ ຄວບຄຸມລະບົບການເຜົາໄໝ້ ແລະ ຜະລິດໄຟຟ້າ.
❸ ເຈົ້າໜ້າທີ່ຄວາມປອດໄພ ແລະ ສິ່ງແວດລ້ອມ (HSE Specialist).
❹ ນັກເຄມີວິເຄາະ ປະຈຳຫ້ອງທົດລອງກວດສອບຄຸນນະພາບຖ່ານ.
12. ເອກະສານອ້າງອີງ (References)
❶ ກົມທໍລະນີສາດ ແລະ ແຮ່ທາດ: www.dgm.gov.la
❷ ບໍລິສັດ ໄຟຟ້າ ຫົງສາ ຈຳກັດ: www.hongsapower.com
❸ U.S. Geological Survey (USGS) - Coal Information: www.usgs.gov
❹ International Energy Agency (IEA) - World Energy Outlook.
13. ຊ່ອງທາງການຕິດຕໍ່ ແລະ ຕິດຕາມຂໍ້ມູນວິຊາການ
ທ່ານສາມາຕິດຕໍ່ສອບຖາມ ຫຼື ຕິດຕາມຄວາມຮູ້ດ້ານທໍລະນີສາດ ແລະ ບໍ່ແຮ່ທີ່ທັນສະໄໝໄດ້ທີ່:
❶ ທ່ານ Anousone XAYYALATH
❷ 📱 ໂທ: 020 55296290
❸ 📧 ອີເມວ: anousone11@gmail.com
❹ 🌐 Blogger: anousonexayyalath.blogspot.com
❺ 📱 Facebook: Anousone XAYYALATH (ANSXYL)
#Lignite #ແຮ່ລິຄໄນ #BrownCoal #EnergySecurity #MiningLaos #AnousoneXAYYALATH #ທໍລະນີສາດ #ພະລັງງານຄວາມຮ້ອນ #HongsaPower #Geology #LaoMinerals #ANSXYL
