ແຮ່ເຫຼັກ" (Iron Ore) - ກະດູກສັນຫຼັງຂອງອຸດສາຫະກຳໂລກ
ສະບາຍດີເພື່ອນໆ ແລະ ນັກສຶກສາທຸກທ່ານ! ມື້ນີ້ ເພຈ Anousone XAYYALATH ຈະພາມາທຳຄວາມຮູ້ຈັກກັບແຮ່ທາດທີ່ມີປະລິມານການນຳໃຊ້ຫຼາຍທີ່ສຸດໃນໂລກ ແລະ ກຳລັງເປັນທີ່ຈັບຕາມອງຢ່າງຫຼາກຫຼາຍໃນ ສປປ ລາວ, ນັ້ນກໍຄື "ແຮ່ເຫຼັກ".
1. ຄວາມໝາຍຂອງແຮ່ເຫຼັກ (Definition)
ແຮ່ເຫຼັກ ແມ່ນຫີນ ຫຼື ແຮ່ທາດທຳມະຊາດ ທີ່ມີທາດມູນເຫຼັກ (Fe) ປົນຢູ່ໃນປະລິມານທີ່ຫຼາຍພໍທີ່ຈະສາມາດຖະຫຼຸງ (Smelting) ອອກມາເປັນໂລຫະເຫຼັກໄດ້ຢ່າງກຸ້ມຄ່າທາງເສດຖະກິດ. ແຮ່ເຫຼັກທີ່ພົບເຫັນສ່ວນໃຫຍ່ຈະຢູ່ໃນຮູບແບບຂອງອົກຊິດ (Oxides), ເຊິ່ງຊະນິດທີ່ສຳຄັນມີ:
Hematite (ເຮມາໄທ): ມີສີແດງເຂັ້ມ ຫຼື ນ້ຳຕານ, ມີປະລິມານເຫຼັກສູງ (ປະມານ 70%).
Magnetite (ແມັກເນໄທ): ມີສີດຳ ແລະ ມີຄຸນສົມບັດດູດແມ່ເຫຼັກໄດ້ດີ.
2. ຄຸນສົມບັດຂອງແຮ່ເຫຼັກ (Properties)
ຄວາມແຂງ: ປະມານ 5.5–6.5 ຕາມມາດຕາສ່ວນຂອງ Mohs.
ນ້ຳໜັກ: ມີຄວາມໜາແໜ້ນສູງ (ໜັກກວ່າຫີນທົ່ວໄປ).
ສີ: ມີຕັ້ງແຕ່ສີເທົາເຂັ້ມ, ສີດຳ, ຈົນຮອດສີແດງເລືອດໝູ.
ການປ່ຽນຮູບ: ເມື່ອຖືກຖະຫຼຸງເປັນໂລຫະເຫຼັກແລ້ວ ຈະມີຄວາມແຂງແຮງສູງ, ສາມາດຫຼອມລະລາຍ ແລະ ຂຶ້ນຮູບໄດ້ຫຼາກຫຼາຍ.
3. ຄວາມສຳຄັນ (Importance)
ແຮ່ເຫຼັກຖືກຂະໜານນາມວ່າເປັນ "ກະດູກສັນຫຼັງຂອງອຸດສາຫະກຳ". 98% ຂອງແຮ່ເຫຼັກທີ່ຂຸດຄົ້ນໄດ້ ແມ່ນຖືກນຳໄປໃຊ້ໃນການຜະລິດ "ເຫຼັກກ້າ" (Steel). ຖ້າບໍ່ມີແຮ່ເຫຼັກ, ການພັດທະນາພື້ນຖານໂຄງລ່າງ, ການກໍ່ສ້າງເມືອງ ແລະ ເຕັກໂນໂລຊີການຂົນສົ່ງໃນປະຈຸບັນຈະບໍ່ສາມາດເກີດຂຶ້ນໄດ້.
4. ການນຳໃຊ້ (Usage)
ການກໍ່ສ້າງ: ຜະລິດເຫຼັກເສັ້ນ, ເຫຼັກຮູບພັນ ສຳລັບກໍ່ສ້າງຕຶກ, ຂົວ, ທາງລົດໄຟ.
ຍານພາຫະນະ: ໃຊ້ຜະລິດໂຄງສ້າງລົດຍົນ, ເຮືອໃຫຍ່ ແລະ ເຄື່ອງບິນ.
ເຄື່ອງຈັກ: ໃຊ້ໃນການຜະລິດເຄື່ອງຈັກອຸດສາຫະກຳ ແລະ ເຄື່ອງມືກະສິກຳ.
ເຄື່ອງໃຊ້ໃນເຮືອນ: ເຊັ່ນ: ຕູ້ເຢັນ, ເຄື່ອງຊັກຜ້າ ແລະ ເຄື່ອງຄົວຕ່າງໆ.
5. ຕະຫຼາດ ແລະ ລາຄາ (Market & Price)
ຕະຫຼາດໂລກ: ປະເທດຈີນເປັນຜູ້ບໍລິໂພກແຮ່ເຫຼັກລາຍໃຫຍ່ທີ່ສຸດຂອງໂລກ (ປະມານ 70% ຂອງການຄ້າຂາຍທົ່ວໂລກ).
ການກຳນົດລາຄາ: ອ້າງອີງຕາມລາຄາຕະຫຼາດ Benchmark (ເຊັ່ນ: ລາຄາທີ່ທ່າເຮືອໃນຈີນ) ໂດຍວັດແທກຕາມເປີເຊັນຂອງທາດເຫຼັກ (Fe content), ສ່ວນໃຫຍ່ຈະອ້າງອີງທີ່ 62% Fe.
ທ່າອ່ຽງ: ລາຄາມີຄວາມຜັນຜວນຕາມສະພາບເສດຖະກິດໂລກ ແລະ ນະໂຍບາຍການກໍ່ສ້າງຂອງປະເທດມະຫາອຳນາດ.
6. ແຫຼ່ງແຮ່ທີ່ມີໃນປະຈຸບັນ (Sources)
ໃນໂລກ: ອົດສະຕຣາລີ ແລະ ບຣາຊິນ ແມ່ນຜູ້ສົ່ງອອກລາຍໃຫຍ່ທີ່ສຸດ.
ໃນ ສປປ ລາວ: ມີແຫຼ່ງແຮ່ເຫຼັກທີ່ອຸດົມສົມບູນຫຼາຍແຫ່ງ ເຊັ່ນ:
ແຂວງຊຽງຂວາງ: (ເຂດພູເຮຍ, ພູນ້ອຍ) ເປັນແຫຼ່ງທີ່ມີປະລິມານ ແລະ ຄຸນນະພາບສູງ.
ແຂວງວຽງຈັນ: ເຂດເມືອງເຟືອງ, ເມືອງໝື່ນ.
ແຂວງອື່ນໆ: ເຊັ່ນ ແຂວງບໍລິຄຳໄຊ, ຄຳມ່ວນ ແລະ ຫຼວງພະບາງ.
7. ນະໂຍບາຍຂອງພາກລັດ (Government Policy)
ປະຈຸບັນ, ລັດຖະບານ ສປປ ລາວ ມີນະໂຍບາຍທີ່ເຂັ້ມງວດ ແລະ ຊັດເຈນຕໍ່ກັບການຄຸ້ມຄອງແຮ່ເຫຼັກ ດັ່ງນີ້:
ການຫັນເປັນອຸດສາຫະກຳ: ສົ່ງເສີມໃຫ້ມີການສ້າງໂຮງງານຖະຫຼຸງ ຫຼື ປຸງແຕ່ງພາຍໃນປະເທດ ເພື່ອສ້າງມູນຄ່າເພີ່ມ (Value Added) ແທນການສົ່ງອອກແຮ່ດິບແບບບໍ່ທັນປຸງແຕ່ງ.
ໂຄງການທົດລອງ (Pilot Projects): ລັດຖະບານໄດ້ອະນຸຍາດບາງໂຄງການຂຸດຄົ້ນ ແລະ ສົ່ງອອກແຮ່ເຫຼັກເປັນກໍລະນີພິເສດ ເພື່ອສ້າງລາຍຮັບເຂົ້າງົບປະມານແຫ່ງລັດໃນໄລຍະຟື້ນຟູເສດຖະກິດ.
ຄວາມຍືນຍົງ: ເນັ້ນການຂຸດຄົ້ນທີ່ຕ້ອງມາພ້ອມກັບການປົກປັກຮັກສາສິ່ງແວດລ້ອມ ແລະ ການຊົດເຊີຍໃຫ້ແກ່ປະຊາຊົນໃນເຂດໂຄງການຢ່າງເໝາະສົມ.
ການກວດກາ: ເພີ່ມທະວີການກວດກາປະລິມານ ແລະ ຄຸນນະພາບແຮ່ໃຫ້ຖືກຕ້ອງຕາມມາດຕະຖານ ເພື່ອປ້ອງກັນການຮົ່ວໄຫຼຂອງລາຍຮັບແຫ່ງລັດ.
ສະຫຼຸບ: ແຮ່ເຫຼັກແມ່ນຊັບພະຍາກອນຍຸດທະສາດທີ່ສຳຄັນຂອງ ສປປ ລາວ. ການສຶກສາ ແລະ ເຂົ້າໃຈກ່ຽວກັບແຮ່ທາດນີ້ ຈະຊ່ວຍໃຫ້ພວກເຮົາເຫັນເຖິງທ່າແຮງໃນການພັດທະນາປະເທດຊາດໃຫ້ຮຸ່ງເຮືອງ.
ຕິດຕາມຂໍ້ມູນວິຊາການ ແລະ ຄວາມຮູ້ຮອບຕົວໄດ້ທີ່:
Blogger: Anousone XAYYALATH
Facebook: Anousone XAYYALATH
#ແຮ່ເຫຼັກ #IronOre #MiningLaos #AnousoneXAYYALATH #ທໍລະນີສາດ #ນະໂຍບາຍບໍ່ແຮ່ #ສຶກສາລາວ #ຊັບພະຍາກອນທຳມະຊາດ
