ຫີນດານ SHALE
"ວັດຖຸດິບແຫ່ງອຸດສາຫະກຳ ແລະ ແຫຼ່ງພະລັງງານສຳຮອງໃຕ້ຜືນດິນ"
1. ຂໍ້ມູນທົ່ວໄປ (General Information)
🔹 ຊື່ພາສາລາວ: ຫີນດານ (ຫຼື ຫີນຊັ້ນເນື້ອລະອຽດ)
🔹 ຊື່ພາສາສາກົນ: Shale (ເຊລ)
🔹 ສັນຍາລັກທາງເຄມີ: ປະກອບດ້ວຍ SiO₂ (Silica) ແລະ Al₂O₃ (Alumina) ເປັນສ່ວນປະກອບຫຼັກ
🔹 ກຸ່ມຫີນ: ຫີນຕະກອນ (Sedimentary Rock)
🔹 ຊື່ເອີ້ນທາງການຄ້າ: Brick Clay, Oil Shale, Cement Raw Material
2. ຄວາມໝາຍຂອງຫີນດານ (Definition)
① ຫີນດານ ແມ່ນຫີນຕະກອນທີ່ມີເນື້ອລະອຽດຫຼາຍ ເຊິ່ງເກີດຈາກການທັບຖົມຂອງຕົມ (Mud), ດິນໜຽວ (Clay) ແລະ ຊາຍແປ້ງ (Silt) ພາຍໃຕ້ສະພາບແວດລ້ອມທີ່ມີນ້ຳນິ່ງ ເຊັ່ນ: ກົ້ນທະເລ ຫຼື ໜອງນ້ຳຂະໜາດໃຫຍ່.
② ຈຸດເດັ່ນທີ່ສຸດຂອງຫີນດານຄືລັກສະນະການເກີດເປັນຊັ້ນບາງໆຊ້ອນກັນ (Fissility) ເຮັດໃຫ້ມັນສາມາດແຕກ ຫຼື ກະເເທະລອກອອກເປັນແຜ່ນບາງໆໄດ້ງ່າຍຕາມແນວຊັ້ນຫີນ.
3. ຄຸນສົມບັດທາງເຕັກນິກ (Technical Specifications)
① ຄວາມແຂງ (Hardness): ລະດັບ 3 – 4 ຕາມມາດຕາ Mohs (ຂ້ອນຂ້າງອ່ອນ, ສາມາດຂູດຂີດໄດ້ງ່າຍ).
② ຄວາມໜາແໜ້ນ: ປະມານ 2.4 – 2.8 g/cm³.
③ ສີ (Color): ມີຫຼາກຫຼາຍສີ ເຊັ່ນ: ເທົາ, ດຳ (ມີສານອິນຊີສູງ), ແດງ ຫຼື ນ້ຳຕານ (ມີທາດເຫຼັກອອກຊິດ).
④ ລັກສະນະເດັ່ນ: ມີຄວາມພຸຕ່ຳ (Low permeability), ບໍ່ຍອມໃຫ້ນ້ຳ ຫຼື ກ໊າຊຊຶມຜ່ານໄດ້ງ່າຍ ເຮັດໃຫ້ມັນເປັນ "ຫີນປິດກັ້ນ" (Cap rock) ທີ່ກັກເກັບນ້ຳມັນ ແລະ ກ໊າຊທຳມະຊາດໄວ້ໃຕ້ດິນ.
4. ຄວາມສຳຄັນຂອງຫີນດານ (Significance)
① ດ້ານພະລັງງານ: ຫີນດານບາງຊະນິດ (Oil Shale) ບັນຈຸສານອິນຊີທີ່ສາມາດສະກັດເປັນນ້ຳມັນ ແລະ ກ໊າຊທຳມະຊາດ (Shale Gas) ເຊິ່ງເປັນແຫຼ່ງພະລັງງານໃໝ່ຂອງໂລກ.
② ດ້ານອຸດສາຫະກຳ: ເປັນວັດຖຸດິບຫຼັກໃນການຜະລິດຊີມັງ ແລະ ວັດສະດຸກໍ່ສ້າງທີ່ມີລາຄາຕ່ຳ ແຕ່ມີຄວາມທົນທານສູງ.
③ ດ້ານທໍລະນີສາດ: ເປັນແຫຼ່ງສະສົມຂອງຟອດຊິວ (Fossils) ທີ່ດີເລີດ ເຊິ່ງຊ່ວຍໃນການສຶກສາປະຫວັດສາດຂອງໂລກ.
5. ການນຳໃຊ້ໃນຂະແໜງການຕ່າງໆ (Usage)
① ອຸດສາຫະກຳຊີມັງ: ໃຊ້ເປັນສ່ວນປະສົມສຳຄັນເພື່ອໃຫ້ທາດອາລູມີນາ ແລະ ຊີລີກາ ໃນຂະບວນການຜະລິດຊີມັງ.
② ການກໍ່ສ້າງ: ໃຊ້ຜະລິດຈີ່ (Bricks), ກະເບື້ອງປູພື້ນ ແລະ ເປັນສ່ວນປະສົມໃນຄອນກຣີດນ້ຳໜັກເບົາ.
③ ຂະແໜງພະລັງງານ: ໃຊ້ສະກັດເອົານ້ຳມັນຈາກຫີນດານ (Shale Oil) ແລະ ກ໊າຊທຳມະຊາດໂດຍເຕັກນິກ Hydraulic Fracturing.
④ ອຸດສາຫະກຳເຄມີ: ໃຊ້ເປັນຕົວເຕີມ (Filler) ໃນຜະລິດຕະພັນຕ່າງໆ ແລະ ບາງຄັ້ງໃຊ້ຜະລິດປຸ໋ຍ.
6. ວິທີການສະກັດ ແລະ ການປຸງແຕ່ງ (Processing)
① ການຂຸດຄົ້ນ: ຂຸດຄົ້ນແບບເປີດໜ້າດິນ (Open-pit) ດ້ວຍເຄື່ອງຈັກຂຸດເຈາະ ແລະ ລົດຕັກຂະໜາດໃຫຍ່.
② ການບົດ ແລະ ຄັດແຍກ: ນຳຫີນມາບົດໃຫ້ລະອຽດ (Crushing) ເພື່ອໃຫ້ໄດ້ຂະໜາດທີ່ເໝາະສົມກັບການປ້ອນເຂົ້າເຕົາເຜົາຊີມັງ ຫຼື ໂຮງງານຈີ່.
③ ການກັ່ນ (ສຳລັບ Oil Shale): ນຳຫີນໄປຜ່ານຂະບວນການ Retorting (ການເຜົາໃນສະພາວະບໍ່ມີອາກາດ) ເພື່ອປ່ຽນສານ Kerogen ໃຫ້ເປັນນ້ຳມັນແຫຼວ.
7. ວິເຄາະຕະຫຼາດ ແລະ ລາຄາ (Market Analysis)
① ການກຳນົດລາຄາ: ຂຶ້ນກັບຄ່າຂົນສົ່ງ ແລະ ຄວາມຕ້ອງການຂອງໂຮງງານຊີມັງ ແລະ ໂຮງງານວັດສະດຸກໍ່ສ້າງໃນທ້ອງຖິ່ນ.
② ທ່າອ່ຽງ: ມີຄວາມຕ້ອງການເພີ່ມຂຶ້ນຢ່າງໄວວາໃນຂະແໜງພະລັງງານທາງເລືອກ (Shale Gas) ແລະ ການຂະຫຍາຍຕົວຂອງຕົວເມືອງ.
8. ແຫຼ່ງແຮ່ທົ່ວໂລກ (Global Sources)
🌍 ສະຫະລັດອາເມລິກາ: ຜູ້ນຳດ້ານເຕັກໂນໂລຊີ ແລະ ການຜະລິດກ໊າຊຈາກຫີນດານ.
🌍 ຈີນ: ມີຄັງສຳຮອງກ໊າຊຈາກຫີນດານທີ່ໃຫຍ່ທີ່ສຸດແຫ່ງໜຶ່ງຂອງໂລກ.
🌍 ເອສໂຕເນຍ: ປະເທດທີ່ນຳໃຊ້ຫີນດານໃນການຜະລິດກະແສໄຟຟ້າເປັນຫຼັກ.
9. ແຫຼ່ງແຮ່ໃນ ສປປ ລາວ (Sources in Laos)
① ແອ່ງວຽງຈັນ ແລະ ແອ່ງສະຫວັນນະເຂດ: ພົບຊັ້ນຫີນດານມະຫາສານເກີດຮ່ວມກັບຫີນຕະກອນຊະນິດອື່ນໆ.
② ພາກເໜືອ (ຊຽງຂວາງ, ຫຼວງພະບາງ, ອຸດົມໄຊ): ພົບຫີນດານທີ່ມີສີດຳເຂັ້ມ ເຊິ່ງມີທ່າແຮງໃນການສຶກສາດ້ານສານອິນຊີ ແລະ ພະລັງງານ.
③ ບໍລິເວນໃກ້ຄຽງໂຮງງານຊີມັງ: ມີການຂຸດຄົ້ນຫີນດານເພື່ອໃຊ້ໃນອຸດສາຫະກຳຊີມັງທົ່ວປະເທດ.
10. ນະໂຍບາຍຂອງພາກລັດ (Government Policy)
📜 ສົ່ງເສີມການຜະລິດວັດສະດຸກໍ່ສ້າງ: ລັດຖະບານຊຸກຍູ້ການນຳໃຊ້ຫີນດານພາຍໃນເພື່ອຫຼຸດຕົ້ນທຶນການກໍ່ສ້າງພື້ນຖານໂຄງລ່າງ.
📜 ການສຶກສາດ້ານພະລັງງານ: ເປີດກວ້າງໃຫ້ມີການສຶກສາວິໄຈກ່ຽວກັບທ່າແຮງຂອງກ໊າຊຈາກຫີນດານໃນແອ່ງຕະກອນຕ່າງໆ.
11. ໂອກາດທາງດ້ານອາຊີບ (Career Opportunities)
❶ ນັກທໍລະນີສາດ (Geologist) ສຳຫຼວດ ແລະ ວິເຄາະໂຄງສ້າງຊັ້ນຫີນຕະກອນ.
❷ ວິສະວະກອນປິໂຕຣເລຽມ (Petroleum Engineer) ວິໄຈການສະກັດກ໊າຊຈາກຫີນດານ.
❸ ວິສະວະກອນຂະບວນການຜະລິດ ໃນໂຮງງານຊີມັງ ແລະ ວັດສະດຸກໍ່ສ້າງ.
❹ ນັກວິເຄາະຄຸນນະພາບວັດສະດຸ (QC Technician).
12. ເອກະສານອ້າງອີງ (References)
❶ ກົມທໍລະນີສາດ ແລະ ແຮ່ທາດ: www.dgm.gov.la
❷ ກະຊວງພະລັງງານ ແລະ ບໍ່ແຮ່: www.mem.gov.la
❸ U.S. Geological Survey (USGS) - Shale Information: www.usgs.gov
❹ Energy Information Administration (EIA) - Shale Gas Data: www.eia.gov
13. ຊ່ອງທາງການຕິດຕໍ່ ແລະ ຕິດຕາມຂໍ້ມູນວິຊາການ
ທ່ານສາມາຕິດຕໍ່ສອບຖາມ ຫຼື ຕິດຕາມຄວາມຮູ້ດ້ານທໍລະນີສາດ ແລະ ບໍ່ແຮ່ທີ່ທັນສະໄໝໄດ້ທີ່:
❶ ທ່ານ Anousone XAYYALATH
❷ 📱 ໂທ: 020 55296290
❸ 📧 ອີເມວ: anousone11@gmail.com
❹ 🌐 Blogger: anousonexayyalath.blogspot.com
❺ 📱 Facebook: Anousone XAYYALATH (ANSXYL)
#Shale #ຫີນດານ #ShaleGas #CementIndustry #MiningLaos #AnousoneXAYYALATH #ທໍລະນີສາດ #ວັດສະດຸກໍ່ສ້າງ #EnergyTransition #Geology #LaoMinerals #ANSXYL
