ຕົວປ່ຽນແປງທີ່ມີຜົນຕໍ່ປະສິດທິພາບຂອງແຜງໂຊລາເຊລ

 

ຕົວປ່ຽນແປງທີ່ມີຜົນຕໍ່ປະສິດທິພາບຂອງແຜງໂຊລາເຊລ

ປະສິດທິພາບການເຮັດວຽກຂອງແຜງໂຊລາເຊລ (ບໍ່ວ່າຈະເປັນຊະນິດເນື້ອດ່ຽວ, ເນື້ອປະສົມ ຫຼື ຟິມບາງ) ບໍ່ໄດ້ຄົງທີ່ຕະຫຼອດເວລາ ແຕ່ປ່ຽນແປງໄປຕາມສະພາບແວດລ້ອມ. ໃນການອອກແບບ ແລະ ຄາດຄະເນຜົນຜະລິດພະລັງງານຂອງໂຄງການໂຊລາຟາມ ຈຳເປັນຕ້ອງເຂົ້າໃຈຕົວປ່ຽນແປງຫຼັກດັ່ງນີ້:

2.4.1 ຄວາມເຂັ້ມແສງອາທິດ (Irradiance)

ກະແສໄຟຟ້າ (Current, I) ທີ່ຜະລິດອອກຈາກແຜງໂຊລາເຊລ ມີຄວາມສຳພັນເປັນເສັ້ນຊື່ (Linear) ກັບຄວາມເຂັ້ມແສງອາທິດ ຄື ຍິ່ງແສງແດດແຮງ ກະແສໄຟຟ້າຍິ່ງສູງ, ໃນຂະນະທີ່ແຮງດັນໄຟຟ້າ (Voltage, V) ປ່ຽນແປງໜ້ອຍກວ່າຫຼາຍ. ດັ່ງນັ້ນ, ຊ່ວງເວລາທີ່ໃຫ້ຜົນຜະລິດສູງສຸດໃນແຕ່ລະວັນ ຈຶ່ງແມ່ນຊ່ວງທ່ຽງ (ປະມານ 10:00-14:00 ໂມງ) ທີ່ຄວາມເຂັ້ມແສງສູງສຸດ.

2.4.2 ອຸນຫະພູມ ແລະ ຄ່າ Temperature Coefficient

ອຸນຫະພູມ ຖືເປັນປັດໄຈສຳຄັນທີ່ສຸດອັນໜຶ່ງ ໂດຍສະເພາະສຳລັບໂຄງການໃນ ສປປ ລາວ ທີ່ມີອາກາດຮ້ອນຕະຫຼອດປີ. ຂໍ້ນ່າສັງເກດຄື: ອຸນຫະພູມສູງ ເຮັດໃຫ້ປະສິດທິພາບຂອງແຜງໂຊລາເຊລຫຼຸດລົງ, ກົງກັນຂ້າມກັບຄວາມເຂົ້າໃຈທົ່ວໄປ ທີ່ຄິດວ່າອາກາດຮ້ອນ = ຜະລິດໄຟຟ້າໄດ້ຫຼາຍ.

ສາເຫດແມ່ນ ອຸນຫະພູມສູງ ເຮັດໃຫ້ແຮງດັນວົງຈອນເປີດ (Voc) ຫຼຸດລົງ ໃນຂະນະທີ່ກະແສໄຟຟ້າ (Isc) ເພີ່ມຂຶ້ນພຽງເລັກນ້ອຍ, ຜົນສຸດທ້າຍເຮັດໃຫ້ກຳລັງໄຟຟ້າລວມຫຼຸດລົງ. ຄ່າທີ່ໃຊ້ວັດແທກຄວາມສຳພັນນີ້ ເອີ້ນວ່າ Temperature Coefficient (γ) ຄິດເປັນ %/°C:

$$P(T) = P_{STC} \times [1 + \gamma \times (T_{cell} - 25°C)]$$

ໂດຍທີ່:

• P(T) ຄື ກຳລັງໄຟຟ້າຢູ່ອຸນຫະພູມ T ໃດໆ
• PSTC ຄື ກຳລັງໄຟຟ້າພາຍໃຕ້ເງື່ອນໄຂມາດຕະຖານ (STC, ອຸນຫະພູມ 25°C)
• γ ຄື ຄ່າ Temperature Coefficient (ໂດຍທົ່ວໄປ Mono-Si ຢູ່ລະຫວ່າງ -0.35% ຫາ -0.45% ຕໍ່ 1°C)
• Tcell ຄື ອຸນຫະພູມແທ້ຈິງຂອງແຜງໃນເວລານັ້ນ

ຕົວຢ່າງການຄິດໄລ່: ຖ້າແຜງໂຊລາເຊລ Mono-Si ມີ γ = -0.4%/°C ແລະ ອຸນຫະພູມແຜງໃນເວລາເຮັດວຽກແທ້ຈິງ ຢູ່ທີ່ 55°C (ສູງກວ່າ STC 30°C), ປະສິດທິພາບຈະຫຼຸດລົງປະມານ 12% (30 × 0.4%) ຈາກຄ່າທີ່ລະບຸໄວ້ໃນແຜ່ນສະເປັກ. ນີ້ຄືເຫດຜົນທີ່ວິສະວະກອນຕ້ອງອອກແບບໄລຍະຫ່າງລະຫວ່າງແຖວແຜງ ໃຫ້ມີການລະບາຍອາກາດດີ ເພື່ອຫຼຸດຜ່ອນອຸນຫະພູມສະສົມ.

2.4.3 ການສູນເສຍຈາກຝຸ່ນ ແລະ ຄວາມເປື້ອນເທິງແຜງ (Soiling Loss)

ຝຸ່ນລະອອງ, ຂີ້ນົກ, ໃບໄມ້ ຫຼື ຄາບເປື້ອນອື່ນໆທີ່ຕົກຄ້າງເທິງໜ້າແຜງ ຈະບັງແສງອາທິດ ແລະ ຫຼຸດຜ່ອນປະລິມານແສງທີ່ເຂົ້າສູ່ເຊລ. ໃນ ສປປ ລາວ ໂດຍສະເພາະຊ່ວງລະດູແລ້ງ (ທັນວາ-ພຶດສະພາ) ທີ່ມີການເຜົາປ່າ ແລະ ຝຸ່ນລະອອງໃນອາກາດຫຼາຍ, ຄ່າການສູນເສຍຈາກ Soiling ອາດຢູ່ໃນລະດັບ 2-5% ຖ້າບໍ່ໄດ້ຮັບການທຳຄວາມສະອາດເປັນປົກກະຕິ.

2.4.4 ການອຳພາງແສງ (Shading)

ເງົາທີ່ຕົກໃສ່ແຜງໂຊລາເຊລ ບໍ່ວ່າຈະມາຈາກຕົ້ນໄມ້, ອາຄານ, ຫຼື ແມ່ນແຕ່ເງົາຂອງແຖວແຜງອື່ນທີ່ຢູ່ໃກ້ກັນ (Row-to-row Shading) ມີຜົນກະທົບຮຸນແຮງກວ່າທີ່ຄິດ ເນື່ອງຈາກເຊລໂຊລາເຊື່ອມຕໍ່ກັນແບບອະນຸກົມ (Series) ພາຍໃນແຜງດຽວກັນ — ຖ້າມີພຽງເຊລດຽວຖືກອຳພາງ ອາດເຮັດໃຫ້ກຳລັງໄຟຟ້າຂອງທັງແຜງຫຼຸດລົງຫຼາຍກວ່າສັດສ່ວນພື້ນທີ່ທີ່ຖືກອຳພາງ. ນີ້ຄືເຫດຜົນທີ່ການອອກແບບໄລຍະຫ່າງລະຫວ່າງແຖວແຜງ (Row Spacing) ຕ້ອງຄິດໄລ່ຢ່າງລະອຽດ ໂດຍອີງໃສ່ມູມສູນຍາດຕໍ່າສຸດຂອງດວງອາທິດໃນລະດູໜາວ.

2.4.5 ອັດຕາການເສື່ອມສະພາບ (Degradation Rate)

ແຜງໂຊລາເຊລ ຈະມີປະສິດທິພາບຫຼຸດລົງເທື່ອລະໜ້ອຍ ຕາມການນຳໃຊ້ງານໄລຍະຍາວ ໂດຍທົ່ວໄປຜູ້ຜະລິດຮັບປະກັນວ່າ ຫຼັງຈາກ 25 ປີ ແຜງຈະຍັງຄົງໃຫ້ກຳລັງໄຟຟ້າ ບໍ່ຕໍ່າກວ່າ 80-85% ຂອງຄ່າເລີ່ມຕົ້ນ ຫຼື ຄິດເປັນອັດຕາການເສື່ອມສະພາບສະເລ່ຍປະມານ 0.5-0.7% ຕໍ່ປີ. ຄ່ານີ້ຖືກນຳໃຊ້ໃນການຄາດຄະເນຜົນຜະລິດພະລັງງານໄລຍະຍາວ ຂອງໂຄງການ (ອະທິບາຍລະອຽດໃນພາກ 4 ແລະ 3.4).

---

Temperature Coefficient ຄືຫຍັງ, ອາກາດຮ້ອນ ຜົນຕໍ່ ແຜງໂຊລາ, does heat reduce solar panel efficiency, soiling loss solar panel, ການເສື່ອມສະພາບ ແຜງໂຊລາເຊລ, solar panel degradation rate per year, row spacing solar farm design, shading loss solar panel calculation