ຄຳນິຍາມ ແລະ ເງື່ອນໄຂການກຳນົດ UBO

 

1. ຄຳນິຍາມ ແລະ ເງື່ອນໄຂການກຳນົດ UBO

UBO ແມ່ນບຸກຄົນທຳມະຊາດທີ່ເປັນເຈົ້າຂອງ ຫຼື ຄວບຄຸມນິຕິບຸກຄົນຢ່າງແທ້ຈິງ, ໂດຍປົກກະຕິແລ້ວຈະຖືຫຸ້ນ ຫຼື ສິດອອກສຽງ 25% ຂຶ້ນໄປ. ການກຳນົດ UBO ແມ່ນມີຄວາມສັບສົນ ເພາະຕ້ອງສືບສວນຜ່ານໂຄງສ້າງການຖືຫຸ້ນທີ່ຊັບຊ້ອນ.

2. ກົນໄກ ແລະ ຂັ້ນຕອນການກວດສອບ UBO

ລະບົບກວດສອບ UBO ປະກອບດ້ວຍຂັ້ນຕອນຫຼັກດັ່ງນີ້:

2.1 ການລວບລວມ ແລະ ກວດສອບຂໍ້ມູນ (Collection & Verification)

ສະຖາບັນການເງິນຕ້ອງລວບລວມ ແລະ ກວດສອບຂໍ້ມູນຂອງລູກຄ້ານິຕິບຸກຄົນ ເຊັ່ນ: ບໍລິສັດ, ຫຸ້ນສ່ວນ, ຫຼື ກອງທຶນ. ສຳລັບ UBO ແຕ່ລະຄົນທີ່ກຳນົດໄດ້ (ຜູ້ຖືຫຸ້ນ 25% ຂຶ້ນໄປ) ຕ້ອງເກັບກຳ ແລະ ກວດສອບຂໍ້ມູນສ່ວນຕົວ.

 

2.2 ການສືບສວນຕາມໂຄງສ້າງການຖືຫຸ້ນ (Ownership Chain Investigation)

ຕ້ອງສືບສວນຕາມສາຍການຖືຫຸ້ນ ເພື່ອຊອກຫາບຸກຄົນທຳມະຊາດທີ່ຢູ່ເໜືອສຸດ ເຖິງແມ່ນວ່າຈະບໍ່ໄດ້ຖືກລະບຸຊື່ຢ່າງເປັນທາງການກໍ່ຕາມ. ນີ້ລວມເຖິງການວິເຄາະໂຄງສ້າງການຖືຫຸ້ນທີ່ຊັບຊ້ອນ ເຊັ່ນ: ການຖືຫຸ້ນແບບວົງຈອນ (Circular Ownership) ເຊິ່ງຖືວ່າເປັນຮູບແບບທີ່ມີຄວາມສ່ຽງສູງ ແລະ ຮຽກຮ້ອງການກວດສອບເພີ່ມເຕີມ (Enhanced Due Diligence - EDD).

 

2.3 ການປະເມີນຄວາມສ່ຽງ (Risk Assessment)

ການກວດສອບ UBO ແມ່ນສ່ວນໜຶ່ງຂອງການຄຸ້ມຄອງຄວາມສ່ຽງ ເພື່ອປ້ອງກັນການຟອກເງິນ ແລະ ການສະໜັບສະໜູນການກໍ່ການຮ້າຍ. ມັນຊ່ວຍໃຫ້ສະຖາບັນການເງິນສາມາດປະເມີນຄວາມສ່ຽງທີ່ກ່ຽວຂ້ອງກັບລູກຄ້າໄດ້ຢ່າງຖືກຕ້ອງ.

 

3. ກົນໄກການປະຕິບັດຕາມ (Compliance Mechanisms)

ການປະຕິບັດຕາມ UBO ມີກົນໄກດັ່ງນີ້:

• ທະບຽນ UBO (UBO Register): ຫຼາຍປະເທດໄດ້ສ້າງທະບຽນສາທາລະນະ ເພື່ອບັນທຶກຂໍ້ມູນ UBO ເພື່ອປ້ອງກັນອາດຊະຍາກຳທາງການເງິນ.
• ການຄວບຄຸມການເຂົ້າເຖິງຂໍ້ມູນ (Controlled Access): ການເຂົ້າເຖິງຂໍ້ມູນ UBO ມັກຈະຖືກຈຳກັດໃຫ້ສະເພາະຜູ້ທີ່ມີຜົນປະໂຫຍດອັນຊອບທຳ (Legitimate Interest) ເທົ່ານັ້ນ ແລະ ການເຂົ້າເຖິງທຸກຄັ້ງຈະຖືກບັນທຶກໄວ້ຢ່າງໜ້ອຍ 5 ປີ ເພື່ອຈຸດປະສົງການກວດສອບ.
• ການປະຕິບັດຕາມມາດຕະຖານສາກົນ: ຫຼາຍປະເທດປະຕິບັດຕາມມາດຕະຖານຂອງ FATF (Financial Action Task Force) ແລະ FINTRAC ໃນການກຳນົດ UBO.

 

4. ເຄື່ອງມືທີ່ໃຊ້ໃນການກວດສອບ UBO

ປັດຈຸບັນມີເຄື່ອງມື ແລະ ເຕັກໂນໂລຊີທີ່ຊ່ວຍເລັ່ງຂະບວນການກວດສອບ UBO ເຊັ່ນ:

• ລະບົບອັດຕະໂນມັດ (Automated Systems): ຊ່ວຍຄົ້ນພົບ ແລະ ກວດສອບ UBO ໄດ້ໄວຂຶ້ນ.
• ຖານຂໍ້ມູນສູນກາງ (Centralized Databases): ບາງປະເທດມີການບໍລິການສອບຖາມຂໍ້ມູນ UBO ທີ່ເປີດເຜີຍ ຜ່ານລະບົບສູນກາງເຊັ່ນ "Wathq" ໃນຊາອຸດີອາຣາເບຍ.

 

5. ສະຫຼຸບ

ລະບົບກວດສອບ UBO ແມ່ນກົນໄກທີ່ສຳຄັນໃນການສ້າງຄວາມໂປ່ງໃສທາງການເງິນ ແລະ ປ້ອງກັນອາດຊະຍາກຳ. ມັນປະກອບດ້ວຍການກຳນົດຕົວບຸກຄົນທີ່ເປັນເຈົ້າຂອງຕົວຈິງ, ການສືບສວນໂຄງສ້າງການຖືຫຸ້ນ, ການປະເມີນຄວາມສ່ຽງ, ແລະ ການປະຕິບັດຕາມກົດໝາຍ ແລະ ມາດຕະຖານສາກົນ. ເຖິງແມ່ນວ່າ ສປປ ລາວ ອາດຍັງບໍ່ມີກົນໄກສະເພາະໃນການກວດສອບ UBO ທີ່ເປັນທາງການ, ແຕ່ສະຖາບັນການເງິນ ແລະ ທຸລະກິດທີ່ພົວພັນກັບຕະຫຼາດສາກົນ ຈຳເປັນຕ້ອງຮັບຮູ້ ແລະ ນຳໃຊ້ກົນໄກເຫຼົ່ານີ້ ເພື່ອຮັບປະກັນຄວາມໂປ່ງໃສ ແລະ ຫຼຸດຜ່ອນຄວາມສ່ຽງທາງກົດໝາຍ.