ສະເລດພັງພອນ (Clinacanthus nutans)
“ໃບຂຽວ ດອກແດງ ລຳຕົ້ນພັງພອນ – ຢາພື້ນເມືອງແກ້ພິດງູ ແລະ ສ້ອມແປງບາດແຜ”
1️⃣ ຊື່ຂອງພືດ
① ຊື່ວິທະຍາສາດ: Clinacanthus nutans (Burm.f.) Lindau
② ຊື່ສາມັນພາສາອັງກິດ: Sabah Snake Grass, Drooping Clinacanthus
③ ຄຳສັບຄ້າຍຄື (Synonyms): Justicia nutans (Basionym), Clinacanthus burmanni Nees, Clinacanthus nutans var. robinsonii Benoist
④ ຊື່ພາສາລາວ: ສະເລດພັງພອນ, ສະເລດພັງພອນແມ່
⑤ ຊື່ໃນ 5 ປະເທດຕິດກັບ ສປປ ລາວ:
① 🇨🇳 ຈີນ: 鷦鴡花 (yā guǎ)
② 🇻🇳 ຫວຽດນາມ: Mảnh cổ, Cây bìm bịp
③ 🇹🇭 ໄທ: พญายอ (Phaya yo; ຂໍ້ມູນລ່າສຸດຢັ້ງຢືນວ່າສະເລດພັງພອນຖືກຮັບຮອງໃຫ້ເປັນຢາສະໝຸນໄພໂດຍຄະນະກຳມະການຢາແຫ່ງຊາດໄທ ປີ ຄ.ສ. 2006 ສຳລັບການຮັກສາຜື່ນຄັນຕາມຜິວໜັງ ແລະ ເຊື້ອໄວຣັສເຮີພີສ)
④ 🇲🇾 ມາເລເຊຍ: Belalai gajah, Sabah snake grass
⑤ 🇲🇲 ມຽນມາ: (ລຶກ້າຍຖີມສາຂາ)
2️⃣ ການຈັດລຳດັບຊັ້ນທາງພືດສາດ (Taxonomy)
① suns (Kingdom): Plantae
② sunshen (Subkingdom): Tracheobionta
③ Sunu (Superdivision): Spermatophyta
④ ພະແມນ (Division): Magnoliophyta
⑤ ຊັ້ນ (Class): Magnoliopsida
⑥ ອັນດັບ (Order): Lamiales
⑦ ວົງ (Family): Acanthaceae - ເປັນໜຶ່ງໃນວົງທີ່ສຳຄັນຂອງພືດດອກສອງໃບລ້ຽງ ປະກອບດ້ວຍຫຼາຍກວ່າ 250 ສະກຸນ ແລະ ປະມານ 2,500 ຊະນິດ, ເຊິ່ງມີຫຼາຍຊະນິດທີ່ມີຄຸນຄ່າທາງຢາ
⑧ ສະກຸນ (Genus): Clinacanthus
⑨ ສະປີຊີ (Species): nutans
3️⃣ ລັກສະນະຂອງພືດ
① ລັກສະນະທາງພືດສາດ: ເປັນໄມ້ພຸ່ມສູງ 1-3 ແມັດ, ລຳຕົ້ນກົມ ແລະ ເປັນຮ່ອງ (striate), ໃບດ່ຽວ ຮູບຫອກ ຍາວ 2.5-13 ຊມ ກວ້າງ 0.5-4 ຊມ, ດ້ານໃບມີຂົນອ່ອນປົກຫຸ້ມ (pubescent) ເມື່ອຍັງອ່ອນ ຕໍ່ມາຈະລຽບ (glabrescent), ເສັ້ນໃບຂັ້ນຮອງ 4-6 ຄູ່, ກ້ານໃບຍາວ 0.3-2 ຊມ. ດອກອອກເປັນຊໍ່ແບບຊີມ (dense cymes) 5-8 ດອກ ຢູ່ປາຍກິ່ງ, ກີບດອກສີແດງຈືດ (dull red) ຍາວ 3.5 ຊມ, ໂຄນດອກສີຂຽວ ແລະ ແຖບສີເຫຼືອງຢູ່ດ້ານລຸ່ມ, ເກສອນມີ 2 ອັນ, ຮວຍໄຂ່ 2 ຊ່ອງມີອະໄວຍະວະເພດຍິງ 2 ອັນ ໃນແຕ່ລະຊ່ອງ. ໝາກເປັນຝັກຮູບຂອບຂະໜານ (oblong capsule), ໂຄນໝາກແຄບເປັນກ້ານສັ້ນ, ພາຍໃນມີ 4 ແກ່ນ.
② ລັກສະນະທາງສາລະລະສາດພືດ: ການວິເຄາະດ້ວຍກ້ອງຈຸລະທັດຂອງຜົງໃບສະເລດພັງພອນ ສະແດງໃຫ້ເຫັນລັກສະນະພິເສດຄື: ປາກໃບແບບ diacytic stomata ເຊິ່ງຖືກລ້ອມຮອບດ້ວຍຈຸລັງຄູ່ 2 ອັນ, ເສັ້ນທົ່ລຳລຽງນ້ຳ (vessel) ແບບຂົ້ວວຽນ (spiral ແລະ annular thickened vessels), ມີທັງຂົນປົກຫຸ້ມຫຼາຍຈຸລັງ (simple multicellular trichome) ແລະ ຂົນຕ່ອມ (glandular trichome) ປະສົມຢູ່, ຈຸລັງ Parenchyma ມີຜະໜັງບາງ ຮູບປົວນຫຼືຮູບໄຂ່. ນອກຈາກນີ້, ຍັງສາມາດນຳໃຊ້ເທັກນິກທາງເຄມີຊີວະພາບເຊັ່ນ HPLC ເພື່ອວິເຄາະ ແລະ ກຳນົດປະລິມານສານສຳຄັນເຊັ່ນ shaftoside ໃນສານສະກັດ, ເຊິ່ງສາມາດນຳໃຊ້ເປັນມາດຕະຖານໃນການຄວບຄຸມຄຸນນະພາບຂອງວັດຖຸດິບສະໝຸນໄພໄດ້.
4️⃣ ສັບພະຄຸນທາງການແພດ
① ຕ້ານການອັກເສບ: ມີຄຸນສົມບັດຍັບຍັ້ງການສະແດງອອກຂອງ cytokines ທີ່ກໍ່ໃຫ້ເກີດການອັກເສບ (pro-inflammatory cytokines) ເຊັ່ນ COX-2, iNOS, IL-6, TNF-α.
② ຕ້ານເຊື້ອໄວຣັສ: ມີປະສິດທິພາບສູງໃນການຍັບຍັ້ງການແບ່ງຕົວຂອງເຊື້ອໄວຣັສ Herpes simplex (HSV) ທັງຊະນິດ 1 ແລະ 2, Varicella-zoster (VZV), ແລະ ເຊື້ອໄວຣັສລົງເລືອດໄຂ້ອອກ Dengue virus type 2 (DV2).
③ ຕ້ານມະເຮັງ: ສານສະກັດຈາກໃບສະແດງກິດຈະກຳ cytotoxic ຕໍ່ຈຸລັງມະເຮັງຫຼາຍຊະນິດ ເຊັ່ນ ມະເຮັງຕັບ, ປອດ, ກະເພາະອາຫານ, ລຳໄສ້ໃຫຍ່, ແລະ ມະເຮັງປາກມົດລູກ.
④ ຕ້ານອະນຸມູນອິດສະຫຼະ: ສານສະກັດຊະນິດຕ່າງໆ (ໂດຍສະເພາະສານສະກັດດ້ວຍ chloroform) ສາມາດກຳຈັດອະນຸມູນອິດສະຫຼະ DPPH ແລະ galvinoxyl radicals. ການສຶກສາຄົ້ນຄວ້າປີ 2024 ຍັງພົບວ່າສານສະກັດມີຄຸນສົມບັດຕ້ານອະນຸມູນອິດສະຫຼະ ແລະ ສາມາດປ້ອງກັນຈຸລັງ pancreatic beta-cells ຈາກການຕາຍຍ້ອນຄວາມເຄັ່ງຕຶງອອກຊິເດຊັນ (oxidative stress).
⑤ ແກ້ພິດງູ ແລະ ແມງໄມ້: ຖືກນຳໃຊ້ເປັນຢາແກ້ພິດໂດຍຜູ້ຮັກສາພະຍາດພື້ນເມືອງ ເປັນທີ່ຮູ້ຈັກກັນດີໃນນາມ "ສະເລດພັງພອນ" ຕາມຊື່ພາສາລາວ.
⑥ ຊ່ວຍສ້ອມແປງບາດແຜ: ສານສະກັດມີຄຸນສົມບັດປິ່ນປົວບາດແຜ (wound-healing) ໂດຍຜ່ານກົນໄກການຫຼຸດການອັກເສບ ແລະ ປ້ອງກັນຈຸລັງ endothelial ຈາກການຕາຍ, ເຊິ່ງຊ່ວຍໃຫ້ການສ້າງເນື້ອເຍື່ອໃໝ່ດີຂຶ້ນ.
5️⃣ ລັກສະນະທາງຢາພື້ນເມືອງ ແລະ ທາງການຢາວິທະຍາສາດ
① ອົງຄວາມຮູ້ດັ້ງເດີມ: ໃນປະເທດໄທ, ໃຊ້ເປັນຢາຕ້ານການອັກເສບ ຮັກສາບາດແຜ, ຜື່ນຄັນຕາມຜິວໜັງ, ແລະ ມະເຮັງ. ຢູ່ອິນໂດເນເຊຍ, ຊາວຈາວາ ໃຊ້ຮັກສາພະຍາດບິດຍ່ຽວ. ຢູ່ຈີນ, ໃຊ້ທັງຕົ້ນ ປິ່ນປົວອາການບວມກ້ອນເລືອດ (hematoma), ຟົກຊ້ຳ (contusion), ເມື່ອຍກ້າມຊີ້ນ (strains), ແລະ ໂລກຂໍ່ອັກເສບ (rheumatism). ທາງມາເລເຊຍ ແລະ ປະເທດຕ່າງໆໃນອາຊີອາຄະເນ, ໃຊ້ຮັກສາພະຍາດບິດ, ໄຂ້, ປວດຕາມຂໍ່, ປະຈຳເດືອນບໍ່ສະໝໍ່າສະເໝີ, ພະຍາດເລືອດຈາງ, ຕັບອັກເສບ ແລະ ພະຍາດເບົາຫວານ.
② ການຢາວິທະຍາສາດ: ການຄົ້ນຄວ້າທີ່ທັນສະໄໝ ໄດ້ພິສູດກົນໄກການອອກລິດຂອງສານສຳຄັນຕ່າງໆ. ຍົກຕົວຢ່າງ, ສານສະກັດ ethanol 95% ຈາກໃບສະເລດພັງພອນ ທີ່ຄວາມເຂັ້ມຂຸ້ນ 5 ແລະ 50 μg/mL ສາມາດຫຼຸດການສະແດງອອກຂອງ genes ທີ່ກ່ຽວຂ້ອງກັບການອັກເສບ (COX-2, iNOS, IL-6, TNF-α) ໄດ້ຢ່າງຫຼວງຫຼາຍ, ແລະ ຍັງຍັບຍັ້ງກິດຈະກຳຂອງ enzyme COX-2 ໄດ້ເຖິງ 99.3%. ນອກຈາກນີ້, ການທົດລອງທາງຄລີນິກແບບສຸ່ມ ໃນຄົນເຈັບ 51 ຄົນ ທີ່ເປັນພະຍາດຜື່ນງູສັນ (Herpes zoster) ພົບວ່າ ການໃຊ້ຄີມທີ່ມີສ່ວນປະກອບຂອງສານສະກັດສະເລດພັງພອນ 5% ທາວັນລະ 5 ເທື່ອ ເປັນເວລາ 14 ວັນ ສາມາດເຮັດໃຫ້ແຜແຫ້ງ ແລະ ຫາຍດີໄດ້ໄວກວ່າກຸ່ມ placebo ຢ່າງມີນັຍສຳຄັນ (p < 0.01). ປະສິດທິພາບໃນການຕ້ານເຊື້ອໄວຣັສ ຍັງຖືກພິສູດວ່າເຮັດໃຫ້ອາການເຈັບຫາຍໄວ (pain score 0 ໃນວັນທີ 7) ເມື່ອທຽບກັບກຸ່ມ placebo (pain score 1). ການທົດລອງທາງຄລີນິກອີກສະບັບໜຶ່ງ ໃນຄົນເຈັບ 75 ຄົນ ທີ່ເປັນພະຍາດກຸ່ມອາການຜື່ນງູສັນ ກໍພົບວ່າ ການໃຊ້ຄີມສະເລດພັງພອນ 3 ເທື່ອ/ວັນ ເປັນເວລາ 28 ວັນ ມີຈຳນວນວັນທີ່ພະຍາດຫາຍດີສະເລ່ຍ (14.2±5.2 ວັນ) ສັ້ນກວ່າກຸ່ມ placebo (18.0±7.5 ວັນ) ຢ່າງມີນັຍສຳຄັນ. ນອກຈາກນີ້, ການສຶກສາໃນປີ 2024 ຍັງຊີ້ໃຫ້ເຫັນທ່າແຮງຂອງ C. nutans ໃນການເປັນຕົວຍັບຍັ້ງການອັກເສບ ແລະ ຄຸ້ມກັນລະບົບພູມຄຸ້ມກັນ (immunomodulatory agent).
6️⃣ ແຫຼ່ງທີ່ມັກພົບ
① ຖິ່ນກຳເນີດ: ອາຊີຕາເວັນອອກສຽງໃຕ້, ພົບຢູ່ໃນປະເທດ ລາວ, ຈີນ (ຢຸນນານ, ກວາງຊີ, ໄຫຫຼຳ, ກວາງຕຸ້ງ), ຫວຽດນາມ, ໄທ, ກຳປູເຈຍ, ມາເລເຊຍ, ອິນໂດເນເຊັຽ (Java, ໝູ່ເກາະ Sunda ນ້ອຍ) ແລະ ບຣູໄນ (Borneo).
② ລະບົບນິເວດ: ມັກພົບຕາມປ່າໄມ້ລະດັບຄວາມສູງຕໍ່າ ແລະ ຊຸມຊົນພືດພຸ່ມ (ໃນລະດັບຄວາມສູງເຖິງ 700 ແມັດ). ປັດຈຸບັນຖືກປູກຢ່າງກວ້າງຂວາງ ເປັນພືດສວນຄົວ ຫຼື ສວນຢາພື້ນເມືອງ ຍ້ອນປູກງ່າຍ ແລະ ຂະຫຍາຍພັນໄດ້ໄວ.
7️⃣ ການນຳໃຊ້
① ເປັນຢາ: ທັງພາຍນອກ ແລະ ພາຍໃນ. ຢາພາຍໃນ ນິຍົມນຳໃບສົດມາຕົ້ມດື່ມ (herbal tea) ຫຼື ປະສົມກັບນ້ຳໝາກໄມ້ຄັ້ນກິນ. ຢາພາຍນອກ ນິຍົມນຳໃບສົດຕຳພົບ ຫຼື ແຊ່ເຫຼົ້າແລ້ວນຳມາທາບໍລິເວນທີ່ຖືກແມງໄມ້ກັດ, ຕໍໍາ, ຜື່ນຄັນຕາມຜິວໜັງ. ໃນປະເທດໄທ, ຖືກບັນຈຸເຂົ້າໃນບັນຊີລາຍຊື່ຢາສະໝຸນໄພແຫ່ງຊາດ ໃນປີ ຄ.ສ. 2006 ສຳລັບການນຳໃຊ້ໃນໂຮງໝໍ ພາຍໃຕ້ໂຄງການສາທາລະນະສຸກຂັ້ນປະຖົມ.
② ເປັນອາຫານ: ໃບອ່ອນ ແລະ ຍອດອ່ອນ ຖືກນຳມາເປັນຜັກສົດກິນກັບອາຫານ ຫຼື ແກງ ໂດຍສະເພາະໃນປະເທດລາວ ແລະ ມາເລເຊຍ. ການກິນໃບສົດ ຍັງມີຈຸດປະສົງເພື່ອປ້ອງກັນ ແລະ ປິ່ນປົວພະຍາດຕ່າງໆ ເຊັ່ນ ມະເຮັງ ແລະ ພະຍາດເບົາຫວານ.
③ ອື່ນໆ: ປູກເປັນພືດປະດັບ ເນື່ອງຈາກດອກມີສີສັນສວຍງາມ, ແລະ ໃນອະນາຄົດ ມີທ່າແຮງທີ່ຈະຖືກນຳໄປພັດທະນາເປັນຜະລິດຕະພັນເສີມສຸຂະພາບ ຫຼື ຢາປິ່ນປົວພະຍາດຊຳເຮື້ອຕ່າງໆ ຍ້ອນຄຸນສົມບັດທາງຊີວະພາບທີ່ຫຼາກຫຼາຍ.
8️⃣ ວິທີການປູກໃນປະຈຸບັນ
① ການກະກຽມ ແລະ ຂະຫຍາຍພັນ: ສະເລດພັງພອນ ເປັນພືດທີ່ປູກງ່າຍ ແລະ ມັກຂະຫຍາຍພັນດ້ວຍການປັກຊຳກິ່ງ (stem cutting), ເຊິ່ງເປັນວິທີທີ່ໄວ ແລະ ໄດ້ຜົນດີ. ເລືອກກິ່ງທີ່ແກ່ ແລະ ສົມບູນ ຍາວ 15-20 ຊມ, ມີ 3-4 ຂໍ້, ປັກໃສ່ຖົງດິນທີ່ປະສົມວັດສະດຸອິນຊີ ແລະ ລະບາຍນ້ຳໄດ້ດີ. ຮາກຈະງອກອອກພາຍໃນ 4-5 ອາທິດ ຫຼັງຈາກນັ້ນຈຶ່ງຍ້າຍປູກລົງດິນໄດ້. ນອກຈາກນີ້, ຍັງສາມາດຂະຫຍາຍພັນດ້ວຍການປູກເນື້ອເຍື່ອ (in vitro cultivation) ເຊິ່ງສາມາດຜະລິດຕົ້ນກ້າຈຳນວນຫຼາຍໄດ້ໃນເວລາອັນສັ້ນ ແລະ ຍັງຊ່ວຍເພີ່ມປະລິມານສານຟີໂນລິກ ແລະ ກິດຈະກຳຕ້ານອະນຸມູນອິດສະຫຼະສູງອີກດ້ວຍ.
② ການກຽມດິນ ແລະ ປູກ: ດິນທີ່ເໝາະສົມແມ່ນດິນທີ່ມີຄວາມອຸດົມສົມບູນສູງ (ມີທາດອິນຊີຫຼາຍ), ລະບາຍນ້ຳໄດ້ດີ (light textured), ແລະ ຄວາມເປັນກົດ-ດ່າງ (pH) ຢູ່ທີ່ 5-6. ແນະນຳໃຫ້ໄຖດິນກ່ອນ 1 ເດືອນ ແລະ ປັ້ນດິນອີກຄັ້ງ 2 ອາທິດຕໍ່ມາ, ພ້ອມທັງປູນ Ground Magnesium Limestone (GML) ເພື່ອປັບ pH. ໄລຍະຫ່າງທີ່ແນະນຳຄື 50 ຊມ ລະຫວ່າງແຖວ ແລະ 30 ຊມ ລະຫວ່າງຕົ້ນ, ສຳລັບການປູກເທິງກະບະກວ້າງ 1.5 ແມັດ ຈະໄດ້ຄວາມໜາແໜ້ນປະມານ 66,000 ຕົ້ນ/ເຮັກຕາ. ການໃຊ້ດິນດຳຊ່ອຍ (plastic mulch) ຈະຊ່ວຍຄວບຄຸມຫຍ້າ ແລະ ຮັກສາຄວາມສະອາດຂອງໃບ.
③ ການດູແລຮັກສາ ແລະ ການໃສ່ປຸ໋ຍ: ຕ້ອງການນ້ຳຢ່າງພຽງພໍ ໂດຍສະເພາະໃນລະດູແລ້ງ (ປະລິມານນ້ຳຝົນສະເລ່ຍ 180-200 ຊມ/ເດືອນ). ລະບົບຊົນລະປະທານແບບ drip ເໝາະສົມທີ່ສຸດຖ້າໃຊ້ດິນດຳຊ່ອຍ. ການໃສ່ປຸ໋ຍຄວນໃຊ້ທັງປຸ໋ຍຄອກ (ຂີ້ໄກ່ 6 ໂຕນ/ເຮັກຕາ ທຸກ 6 ເດືອນ) ແລະ ປຸ໋ຍເຄມີສູດ N:P:K (10:10:10) 300 ກິໂລ/ເຮັກຕາ ທຸກ 4 ເດືອນ ເພື່ອການຈະເລີນເຕີບໂຕສູງສຸດ. ຫຼັງຈາກປູກໄດ້ປະມານ 10 ອາທິດ ສາມາດເລີ່ມເກັບກ່ຽວຍອດອ່ອນ ໂດຍເກັບທຸກ 4 ອາທິດ, ເຊິ່ງສາມາດໄດ້ຜົນຜະລິດສູງເຖິງ 43 ໂຕນ/ເຮັກຕາ ສຳລັບໃບສົດ ຈາກການເກັບກ່ຽວ 10 ຄັ້ງຕໍ່ປີ.
④ ການເກັບກ່ຽວ ແລະ ຫຼັງການເກັບກ່ຽວ: ເກັບກ່ຽວໂດຍການຕັດຍອດຍາວ 30-40 ຊມ. ຫຼັງຈາກເກັບກ່ຽວແລ້ວ ຄວນນຳໃບໄປຕາກໃຫ້ແຫ້ງ ຈົນຄວາມຊຸ່ມຊື່ນຫຼຸດລົງຢູ່ທີ່ 10-12% ເພື່ອປ້ອງກັນເຊື້ອເຫັດ ແລະ ຮັກສາຄຸນນະພາບ. ອັດຕາສ່ວນນ້ຳໜັກລະຫວ່າງໃບສົດຕໍ່ໃບແຫ້ງ ແມ່ນປະມານ 6:1.
9️⃣ ສ່ວນປະກອບຫຼັກທາງການແພດ
ເນື້ອໃນທາງເຄມີຂອງສະເລດພັງພອນ ແມ່ນສົມບູນ ແລະ ຫຼາກຫຼາຍ, ມີທັງທາດປະສົມປະຖົມ (primary metabolites) ແລະ ທາດປະສົມທີສອງ (secondary metabolites) ທີ່ສຳຄັນ. ໂດຍທົ່ວໄປ, ສານສະກັດທີ່ມີເທີນໂນອິດ (terpenoids), ຟລາໂວໂນອິດ (flavonoids), ແລະ ຟີໂນລິກ (phenolic) ຖືກລາຍງານວ່າເປັນສານສຳຄັນຕໍ່ກິດຈະກຳທາງຢາ. ການວິເຄາະແບບ phytochemical screening ສະແດງວ່າ flavonoids, triterpenoids, steroids, phytosterols, ແລະ glycosides ມີຢູ່ທົ່ວໄປ ໃນສານສະກັດຊະນິດຕ່າງໆ. ເຖິງຢ່າງໃດກໍຕາມ, ການມີຢູ່ຂອງ alkaloids, saponins, ແລະ tannins ນັ້ນ ຂຶ້ນກັບແຫຼ່ງທີ່ມາ, ວິທີການສະກັດ, ແລະ ສະພາບແວດລ້ອມການປູກ.
ເຊິ່ງສານປະກອບຫຼັກທີ່ຖືກແຍກ ແລະ ລະບຸໄດ້ລວມມີ:
① ກຸ່ມຟລາໂວໂນອິດ 9 ຊະນິດ: ເຊັ່ນ vitexin, isovitexin, shaftoside, isoorientin, orientin, ໂດຍ shaftoside ເປັນ flavonoid ຫຼັກທີ່ສຸດ ທີ່ມີບົດບາດສຳຄັນໃນການຕ້ານການອັກເສບ ແລະ ປິ່ນປົວບາດແຜ.
② ກຸມທາດປະສົມຊູນຟູຣິກ: ປະກອບດ້ວຍ sulfur-containing glucosides (ຄື clinacosides A-C, cycloclinacosides) ແລະ ສານ sulfur-containing compounds (ຄື clinamides A-E, entadamide A ແລະ C) ທີ່ມີຄຸນສົມບັດຕ້ານເຊື້ອໄວຣັສ ແລະ ຕ້ານການອັກເສບ.
③ ກຸ່ມ phytosterols 6 ຊະນິດ: ເຊັ່ນ β-sitosterol, stigmasterol, campesterol ເຊິ່ງມີບົດບາດໃນການຫຼຸດ cholesterol ແລະ ຕ້ານການອັກເສບ.
④ ກຸ່ມ triterpenoids: ລວມເຖິງ lupeol ແລະ betulin, ມີຄຸນສົມບັດ cytotoxic ຕໍ່ຈຸລັງມະເຮັງ ແລະ ຕ້ານການອັກເສບທີ່ສຳຄັນ.
⑤ ອື່ນໆ: ນອກຈາກນີ້ຍັງມີ chlorophyll derivatives ທີ່ມີກິດຈະກຳຕ້ານໄວຣັສ, lipid compounds, ແລະ ກຸ່ມສານ glycoglycerolipids, cerebrosides ທີ່ມີບົດບາດຕ້ານການແບ່ງຕົວຂອງຈຸລັງມະເຮັງ.
🧪 ຂໍ້ມູນເພີ່ມເຕີມທາງວິຊາການ
⚠️ ຄວາມປອດໄພ (Safety)
ການສຶກສາຄົ້ນຄວ້າຄວາມເປັນພິດສ້ວຍແຫຼມ (acute toxicity) ໃນສັດທົດລອງ ພົບວ່າ ສານສະກັດດ້ວຍ methanol ທີ່ປະລິມານ 0.9 ແລະ 1.8 g/kg ຂອງນ້ຳໜັກຕົວ ທີ່ໃຫ້ທາງປາກເປັນເວລາ 14 ວັນ ບໍ່ພົບຜົນກະທົບທີ່ເປັນພິດ, ບໍ່ມີສັດຕາຍ, ແລະ ຄ່າ LD50 ແມ່ນ > 1.8 g/kg. ການສຶກສາອີກສະບັບໜຶ່ງ ທີ່ໃຊ້ສານສະກັດດ້ວຍນ້ຳ ໃນໜູ ກໍພົບວ່າຄ່າ LD50 ແມ່ນ > 2,000 mg/kg ຊີ້ໃຫ້ເຫັນວ່າສະເລດພັງພອນມີຄວາມປອດໄພສູງ ເມື່ອໃຊ້ຕາມປະລິມານທີ່ເໝາະສົມ.
💊 ຂໍ້ມູນທາງຢາ (Dosage)
ປະຈຸບັນ, ຍັງບໍ່ທັນມີມາດຕະຖານປະລິມານການໃຊ້ ທີ່ຖືກກຳນົດຢ່າງເປັນທາງການ ເພາະຂຶ້ນກັບຮູບແບບການນຳໃຊ້ (ສົດ, ຕາກແຫ້ງ, ສານສະກັດ) ແລະ ສະພາບພະຍາດ. ແນະນຳໃຫ້ປຶກສາແພດ ຫຼື ຜູ້ຊ່ຽວຊານ ກ່ອນນຳໄປໃຊ້.
📞 ຊ່ອງທາງການຕິດຕໍ່ ແລະ ຕິດຕາມຂໍ້ມູນວິຊາການ
📱 ໂທລະສັບ / WhatsApp: 020 55296290
📧 ອີເມວ: anousone11@gmail.com
🌐 Blogger: anousonexayyalath.blogspot.com
📱 Facebook: Anousone XAYYALATH (ANSXYL)
📸 Instagram: anousone_xyl
🐦 X (Twitter): AnousoneChanel
✈️ Telegram: t.me/Anousone
🎵 TikTok: anousonechanel
ສະເລດພັງພອນ (Clinacanthus nutans) ເປັນພືດສະໝຸນໄພທີ່ມີຄຸນຄ່າ ມີສັບພະຄຸນຕ້ານການອັກເສບ, ຕ້ານເຊື້ອໄວຣັສ, ແກ້ພິດງູ ແລະ ສ້ອມແປງບາດແຜ. ບົດຄວາມສະບັບສົມບູນ ປະກອບດ້ວຍລາຍລະອຽດການຈັດຊັ້ນພືດ, ລັກສະນະທາງພືດສາດແລະສາລະລະສາດ, ການນຳໃຊ້ທາງການແພດທັງແບບພື້ນເມືອງ ແລະ ວິທະຍາສາດ, ວິທີການປູກທີ່ທັນສະໄໝ, ສ່ວນປະກອບທາງເຄມີ ແລະ ຄວາມປອດໄພ.
#ສະເລດພັງພອນ #ClinacanthusNutans #SabahSnakeGrass #ພືດສະໝຸນໄພ #ຢາພື້ນເມືອງ #ສັບພະຄຸນຢາພືດ #ຕ້ານໄວຣັສ #ແກ້ພິດງູ #ປິ່ນປົວບາດແຜ #ຕ້ານມະເຮັງ #ຕ້ານອັກເສບ #ວິທີປູກ #ສວນຄົວ #HerbalMedicine #NaturalHealing #Acanthaceae
ພືດສະໝຸນໄພ, ຢາພື້ນເມືອງ, ສະເລດພັງພອນ, ຄວາມຮູ້ການແພດ, ການປູກພືດ, ພືດອາຊີຕາເວັນອອກສຽງໃຕ້, ຢາຕ້ານໄວຣັສ, ສານຕ້ານອະນຸມູນອິດສະຫຼະ