ຫລັງສາກ “ໂລກສີຂຽວ”: ເມື່ອນະໂຍບາຍສິ່ງແວດລ້ອມ ກາຍເປັນໂສ້ຕຣວນເສດຖະກິດ ຂອງປະເທດດ້ອຍພັດທະນາ
ໃນຍຸກທີ່ຄຳວ່າ “ຄວາມຍືນຍົງ” (Sustainability), “ພະລັງງານສະອາດ” (Green Energy) ແລະ “ການຫຼຸດຄາບອນ” (Net Zero) ກາຍເປັນຄຳຂວັນສັກສິດທີ່ທຸກປະເທດຕ້ອງທ່ອງຂຶ້ນໃຈ, ໂລກກຳລັງກ້າວເຂົ້າສູ່ສະຕະວັດແຫ່ງການປະຕິວັດສີຂຽວ. ແຕ່ພາຍໃຕ້ພາບຝັນອັນສວຍງາມຂອງທ້ອງຟ້າທີ່ສົດໃສ ແລະ ທຳມະຊາດທີ່ສົມບູນ, ມີຄວາມຈິງອັນໂຫດຮ້າຍທີ່ຖືກຊຸກຊ້ອນໄວ້: “ກັບດັກສີຂຽວ” (Green Trap) ກຳລັງກາຍເປັນເຄື່ອງມືທາງການເມືອງ ແລະ ເສດຖະກິດໃໝ່ ທີ່ກົດຂີ່ປະເທດດ້ອຍພັດທະນາ ບໍ່ໃຫ້ສາມາດເງີຍໜ້າອ້າປາກໄດ້.
ບົດຄວາມນີ້ຈະພາໄປເຈາະເລິກເຖິງ 3 ດ້ານມືດ ທີ່ປ່ຽນນະໂຍບາຍຮັກໂລກ ໃຫ້ກາຍເປັນໂສ້ຕຣວນຜູກມັດປະເທດທີ່ກຳລັງພັດທະນາ.
1. Green Protectionism: ການກີດກັນທາງການຄ້າໃນຄາບ “ຄົນດີ”
ໃນອະດີດ, ປະເທດມະຫາອຳນາດໃຊ້ “ກຳແພງພາສີ” ໃນການກີດກັນສິນຄ້າຈາກປະເທດຄູ່ແຂ່ງ. ແຕ່ໃນປັດຈຸບັນ, ພວກເຂົາໄດ້ຄົ້ນພົບເຄື່ອງມືທີ່ແນບນຽນກວ່າ ນັ້ນຄື “ມາດຕະການກີດກັນທາງການຄ້າສີຂຽວ”.
ຕົວຢ່າງທີ່ຊັດເຈນຄື ມາດຕະການປັບລາຄາຄາບອນກ່ອນເຂົ້າພົມແດນ (CBAM) ຂອງສະຫະພາບເອີຣົບ ທີ່ເກັບພາສີເພີ່ມ ກັບສິນຄ້າທີ່ປ່ອຍກາດເຮືອນແກ້ວສູງໃນຂະບວນການຜະລິດ ເຊັ່ນ: ເຫຼັກ, ຊີມັງ, ປຸຍ ຫຼື ພະລັງງານ.
ຜົນເສຍຄື: ປະເທດດ້ອຍພັດທະນາ ທີ່ໂຄງສ້າງພື້ນຖານຍັງຕ້ອງເພິ່ງພາພະລັງງານລາຄາຖືກ (ເຊັ່ນ ຖ່ານຫີນ ຫຼື ກາດທຳມະຊາດ) ຈະບໍ່ສາມາດສົ່ງສິນຄ້າໄປຂາຍໃນຕະຫຼາດໂລກໄດ້ເລີຍ ເພາະຕົ້ນທຶນພາສີສີຂຽວທີ່ສູງລິ່ວ. ນີ້ບໍ່ແມ່ນການຊ່ວຍໂລກ, ແຕ່ຄືການຕັ້ງກົດເກັນທີ່ເອື້ອປະໂຫຍດໃຫ້ກັບປະເທດຮັ່ງມີທີ່ມີເຕັກໂນໂລຊີສູງຢູ່ແລ້ວ.
2. “ຖີບຫົວເຮືອສົ່ງ”: ຫ້າມຄົນອື່ນລວຍ ດ້ວຍວິທີທີ່ຕົນເອງເຄີຍເຮັດ
ປະເທດທີ່ພັດທະນາແລ້ວໃນເອີຣົບ ແລະ ອາເມລິກາ ເຂົ້າສູ່ຄວາມຮັ່ງມີໄດ້ ກໍຍ້ອນການຜ່ານ “ຍຸກປະຕິວັດອຸດສາຫະກຳ” ທີ່ຖົກຖາງປ່າໄມ້, ຂຸດຄົ້ນແຮ່ທາດ ແລະ ສູບພະລັງງານຟົດຊິນມາໃຊ້ຢ່າງມະຫາສານຈົນໂລກຮ້ອນໃນທຸກມື້ນີ້. ແຕ່ພໍເຖິງຄິວຂອງປະເທດດ້ອຍພັດທະນາ ທີ່ກຳລັງຈະເລີ່ມສ້າງໂຮງງານ, ສ້າງຖະໜົນ ແລະ ພັດທະນາອຸດສາຫະກຳພື້ນຖານ, ກັບຖືກກົດດັນຈາກສາກົນວ່າ “ຫ້າມໃຊ້ພະລັງງານເປິເປື້ອນ, ຕ້ອງອະນຸລັກປ່າໄມ້, ຕ້ອງຫຼຸດການປ່ອຍກາດເຮືອນແກ້ວທັນທີ”.
"ມັນຄືກົນອຸບາຍ 'ຖີບຫົວເຮືອສົ່ງ' (Kicking Away the Ladder) ທາງເສດຖະກິດ. ເມື່ອຕົນເອງປີນຂຶ້ນໄປຮອດຈຸດສູງສຸດແລ້ວ ກໍຖີບຂັ້ນໄດຖິ້ມ ເພື່ອບໍ່ໃຫ້ປະເທດທີ່ທຸກຍາກກວ່າປີນໄລ່ທັນ ໂດຍອ້າງເຫດຜົນດ້ານຈະລິຍະທຳສິ່ງແວດລ້ອມມາບັງໜ້າ."
ການບັງຄັບໃຫ້ປະເທດທີ່ຍັງບໍ່ມີຄວາມພ້ອມ ຕ້ອງໄປໃຊ້ເຕັກໂນໂລຊີສີຂຽວທີ່ມີລາຄາແພງມະຫາສານ ຄືການແຊ່ແຂງ (Freeze) ຄວາມກ້າວໜ້າທາງເສດຖະກິດ ແລະ ເຮັດໃຫ້ປະເທດເຫຼົ່ານັ້ນ ຕ້ອງຕິດກັບດັກຄວາມທຸກຍາກຕະຫຼອດໄປ.
3. ພາລະໜີ້ສິນສີຂຽວ (Green Debt Trap) ແລະ ການລ້າເມືອງຂຶ້ນຍຸກໃໝ່
ເມື່ອປະເທດດ້ອຍພັດທະນາຖືກບັງຄັບໃຫ້ຕ້ອງ "ປ່ຽນເປັນສີຂຽວ" ແຕ່ບໍ່ມີທຶນ ແລະ ບໍ່ມີເຕັກໂນໂລຊີ, ທາງອອກດຽວກໍຄື "ການກູ້ຢືມ". ສະຖາບັນການເງິນລະຫວ່າງປະເທດ ແລະ ປະເທດຮັ່ງມີ ມັກຈະຍື່ນຂໍ້ສະເໜີໃຫ້ທຶນກູ້ຢືມເພື່ອເຮັດໂຄງການພະລັງງານສະອາດ ຫຼື ອະນຸລັກສິ່ງແວດລ້ອມ ແຕ່ມາພ້ອມກັບເງື່ອນໄຂທີ່ຜູກມັດ ເຊັ່ນ: ຕ້ອງຈ້າງບໍລິສັດຈາກປະເທດຜູ້ໃຫ້ກູ້, ຕ້ອງຊື້ເຕັກໂນໂລຊີ ແລະ ອຸປະກອນ (ເຊັ່ນ ແຜງໂຊລາເຊວ, ກັງຫັນລົມ) ຈາກພວກເຂົາໃນລາຄາແພງ.
ຜົນລັບທີ່ຕາມມາຄື:
ປະເທດດ້ອຍພັດທະນາແບກຮັບ ໜີ້ສິນກ້ອນໂຕ.
ຜົນປະໂຫຍດ ແລະ ເມັດເງິນສ່ວນໃຫຍ່ ໄຫຼກັບຄືນໄປຫາປະເທດຮັ່ງມີ.
ເກີດພາວະ "ລ້າເມືອງຂຶ້ນທາງເຕັກໂນໂລຊີ" (Technological Colonialism) ທີ່ປະເທດທຸກຍາກຕ້ອງເພິ່ງພາ ແລະ ຖືກຄວບຄຸມໂດຍປະເທດຜູ້ພັດທະນາເຕັກໂນໂລຊີສີຂຽວໄປຕະຫຼອດຊີວິດ.
ບົດສະຫຼຸບ: ເມື່ອຄວາມຍືນຍົງ ບໍ່ມີຢູ່ຈິງ ຖ້າທ້ອງຍັງບໍ່ອີ່ມ
ສິ່ງແວດລ້ອມເປັນເລື່ອງສຳຄັນ, ແຕ່ "ປາກທ້ອງ ແລະ ຄວາມຢູ່ລອດຂອງປະຊາຊົນ" ກໍສຳຄັນບໍ່ກາຍກັນ. ການທີ່ສັງຄົມໂລກພະຍາຍາມຍັດເຍຍດ "ມາດຕະຖານສີຂຽວ" ຂອງປະເທດຮັ່ງມີ ມາບັງຄັບໃຊ້ກັບປະເທດທີ່ຍັງຂາດແຄນເຂົ້າປາອາຫານ ແລະ ໂຄງສ້າງພື້ນຖານ ໂດຍບໍ່ມີການຊ່ວຍເຫຼືອຢ່າງຈິງໃຈ ມັນບໍ່ແມ່ນການພັດທະນາທີ່ຍືນຍົງ.
ຕາບໃດທີ່ "ນະໂຍບາຍສີຂຽວ" ຍັງຖືກໃຊ້ເປັນເຄື່ອງມືໃນການກີດກັນ, ປິດກັ້ນການເຕີບໂຕ ແລະ ສ້າງໜີ້ສິນ, ຄຳວ່າ "ໂລກສີຂຽວ" ກໍຈະເປັນພຽງແຕ່ ກັບດັກອັນສວຍງາມ ທີ່ພັນທະນາການປະເທດດ້ອຍພັດທະນາ ໃຫ້ຕົກເປັນເບ້ຍລຸ່ມໃນເວທີໂລກຢ່າງບໍ່ມີວັນສິ້ນສຸດ.